Teachtaireacht 001
Teachtaireacht ón gCoimisiún — TRIS/(2023) 3739
Treoir (AE) 2015/1535
Fógra a thabhairt 2023/0761/ES
Dréacht-téacs a fhógairt ó Bhallstát
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20233739.GA
1. MSG 001 IND 2023 0761 ES GA 29-12-2023 ES NOTIF
2. Spain
3A. Subdirección de Asuntos Industriales, Energéticos, de Transportes, Comunicaciones y de Medioambiente
D.G. de Mercado Interior y otras Políticas Comunitarias
Ministerio de Asuntos Exteriores, UE y Cooperación
3B. Secretaría de Estado de Telecomunicaciones e Infraestructuras Digitales.
Secretaría General de Telecomunicaciones y Ordenación de los Servicios de Comunicación Audiovisual.
Subdirección General de Ordenación de las Telecomunicaciones.
Ministerio de Transformación Digital
4. 2023/0761/ES - V00T - Teileachumarsáid
5. FORAITHNE RÍOGA LENA BHFORMHEASTAR AN SCÉIM SLÁNDÁLA NÁISIÚNTA LE HAGHAIDH LÍONRAÍ AGUS SEIRBHÍSÍ 5G
6. Líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí 5G
Trealamh teileachumarsáide.
7.
8. Is éard atá sa rialachán cuid mhíniúcháin, airteagal aonair lena bhformheastar ENS5G (Scéim Slándála Náisiúnta do 5G), dhá fhoráil bhreise agus 4 fhoráil deiridh.
Tá 33 airteagal sa ENS5G atá le formheas agus iad roinnte ina ocht gcaibidil agus ina dtrí iarscríbhinn.
Mínítear sa mheabhrán míniúcháin na cúiseanna le glacadh an rialacháin agus na hairteagail den Dlí Foraithne Ríoga atá á bhforbairt.
Ceadaíonn an t-airteagal aonair an Scéim Slándála Náisiúnta do líonraí agus seirbhísí 5G.
Luaitear sa chéad fhoráil bhreise go ndéanfaidh an Rialtas, le Foraithne Ríoga, ar thogra ón Aireacht um Chlaochlú Digiteach, tar éis tuarascáil ón gComhairle Slándála Náisiúnta, athbhreithniú ar an Scéim Slándála Náisiúnta le haghaidh líonraí agus seirbhísí 5G nuair is gá sin agus, in aon chás, gach ceithre bliana.
Luaitear sa dara foráil bhreise go mbeidh feidhm ag Dlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022 agus ENS5G maidir le glúine de chumarsáid leictreonaí tar éis an chúigiú glúin cé nach bhfuil aon rialachán sonrach ann ina leith sin.
Luaitear sa chéad fhoráil deiridh maidir le teideal inniúlachta go n-eisítear an Fhoraithne Ríoga agus an scéim a fhormheasann sí faoi fhorálacha Airteagal 149(1)(21) agus Airteagal 149(1)(29) de Bhunreacht na Spáinne, lena dtugtar inniúlacht eisiach don Stát, faoi seach, in ábhair a bhaineann leis an gcóras ginearálta teileachumarsáide agus in ábhair a bhaineann le sábháilteacht phoiblí.
Dearbhaítear leis an dara foráil deiridh go bhfuil Dlí 11/2022 an 28 Meitheamh 2022 maidir le Teileachumarsáid Ghinearálta, agus a rialacháin cur chun feidhme, ina chur i bhfeidhm forlíontach, agus luaitear, i ngach ábhar nach rialaítear leis an reachtaíocht sin, go mbeidh Dlí Foraithne Ríoga 12/2018 an 7 Meán Fómhair 2018 maidir le slándáil líonraí agus córas faisnéise agus Dlí 8/2011 an 28 Aibreán 2011 lena leagtar síos bearta chun bonneagar criticiúil a chosaint, chomh maith lena rialacháin cur chun feidhme faoi seach, i bhfeidhm forlíontach.
Leis an tríú foráil deiridh maidir le forbairt rialála, cuirtear ar chumas ceann na hAireachta um Chlaochlú Digiteach forálacha na Foraithne Ríoga seo agus na scéime a fhormheasann sé a fhorbairt, agus inneachar na n-iarscríbhinní a mhodhnú le hOrdú de réir éabhlóid an dul chun cinn teicneolaíochta, formheas caighdeán teicniúil nua agus scéimeanna deimhniúcháin le haghaidh trealaimh teileachumarsáide agus táirgí nasctha, agus forbairt cumraíochtaí éagsúla agus paraiméadair theicniúla líonraí agus seirbhísí 5G agus glúine cumarsáide leictreonaí sa todhchaí.
Soláthraítear leis an gceathrú foráil deiridh go dtiocfaidh an rialachán i bhfeidhm an lá tar éis lá a fhoilsithe in ‘Iris Oifigiúil an Stáit’.
A mhéid a bhaineann le hinneachar ENS5G, atá formheasta:
Luaitear in Airteagal 1 go n-eisítear an Rialachán i gcur chun feidhme Dhlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022, go háirithe, i gcur i bhfeidhm Chaibidil IV de.
Déantar tagairt in Airteagal 2 do chuspóirí an rialacháin, a ndearnadh anailís orthu cheana.
Luaitear in Airteagal 3 go n-úsáidfear na sainmhínithe a leagtar síos i nDlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022, Dlí 11/2022 an 28 Meitheamh 2022 maidir le Teileachumarsáid Ghinearálta agus an Cód um Chumarsáid Leictreonach Eorpach.
Soláthraítear le hAirteagal 4 go mbeidh feidhm ag an Rialachán maidir le hoibreoirí 5G, soláthraithe 5G agus úsáideoirí corparáideacha 5G a bhfuil sé de cheart acu an fearann raidió poiblí a úsáid chun líonra príobháideach 5G a shuiteáil, a chur ar fáil nó a oibriú nó chun seirbhísí 5G a sholáthar chun críoch gairmiúil nó chun féinsoláthar.
Sainaithnítear in Airteagal 5 na heilimintí, an bonneagar agus na hacmhainní íosta atá ina líonra cumarsáide leictreonaí 5G, ag tagairt d’Iarscríbhinn I chun cur síos mionsonraithe a dhéanamh orthu. Leagtar amach ann freisin na gnéithe criticiúla de líonra 5G, nach mór a bheith lonnaithe, mar riail ghinearálta, i gcríoch náisiúnta (lena n-áirítear eisceachtaí a d’fhéadfadh a bheith ann).
Tagraítear in Airteagal 6 do láimhseáil chuimsitheach na slándála i gcomhréir le reachtaíocht idirnáisiúnta an Chomhphobail agus leis an reachtaíocht náisiúnta atá formheasta nó is féidir a fhormheas, lena gceanglaítear ar pháirtithe faoi oibleagáid anailís a dhéanamh, trí mhodh iomlánaíoch, ar na leochaileachtaí, ar na bagairtí agus ar na rioscaí a dhéanann difear dóibh mar ghníomhairí eacnamaíocha agus ar na comhpháirteanna éagsúla, chomh maith le bainistiú leordhóthanach agus cuimsitheach ar na rioscaí sin trí úsáid a bhaint as teicnící agus bearta atá iomchuí chun a maolú nó a ndíothú a bhaint amach agus chun an cuspóir deiridh maidir le húsáid agus oibriú slán líonraí agus seirbhísí 5G a bhaint amach.
Cuirtear i bhfios go láidir in Airteagal 7 gur cuid ríthábhachtach den phróiseas slándála é anailís riosca agus bainistiú riosca, agus gur cheart gur gníomhaíocht leanúnach í a thugtar cothrom le dáta ar bhonn leanúnach.
Tagraítear in Airteagal 8 d’fhaireachán leanúnach agus d’athmheasúnú tréimhsiúil.
Luaitear in Airteagal 9 go bhfuil an anailís riosca ar an leibhéal náisiúnta mar a leagtar amach in Iarscríbhinn II agus go ndearnadh í agus gnéithe éagsúla á gcur san áireamh amhail faisnéis arna bailiú ó pháirtithe faoi oibleagáid, scrúdú a dhéanamh ar leochaileachtaí a bhaineann le slabhra soláthair líonraí agus seirbhísí 5G, measúnú ar leibhéal spleáchas soláthróirí, an riosca go gcuirfí isteach ar an soláthar de bharr imthosca eacnamaíocha, corparáideacha nó tráchtála a dhéanann difear do sholáthróirí nó measúnú ar éifeachtacht na mbeart slándála a chuirtear i bhfeidhm.
Luaitear in Airteagal 10 maidir le bainistiú riosca ar an leibhéal náisiúnta gurb iad na critéir, na ceanglais, na coinníollacha agus na spriocdhátaí a leagtar amach in Iarscríbhinn III na critéir, na ceanglais, na coinníollacha agus na spriocdhátaí do pháirtithe atá faoi oibleagáid chun teicnící agus bearta maolaithe riosca a dhearadh agus a chur chun feidhme.
Le hAirteagal 11, forbraítear forálacha Airteagal 14 de Dhlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022 i ndáil leis an nós imeachta agus na gnéithe atá le measúnú ag Comhairle na nAirí chun soláthróirí a aicmiú mar ardriosca agus na heilimintí atá le cur san áireamh agus ordú á dhéanamh go bhféadfaí an trealamh, na táirgí agus na seirbhísí a sholáthraíonn na soláthróirí sin a athsholáthar. Mar an gcéanna, i gcomhréir le forálacha an Dlí Foraithne Ríoga thuasluaite, luaitear go n-aicmítear mar sholáthraithe meánriosca soláthróirí ardriosca a n-úsáidtear a dtrealamh teileachumarsáide, crua-earraí, bogearraí nó seirbhísí coimhdeacha a sholáthraítear i líonraí príobháideacha 5G amháin agus go heisiach nó chun seirbhísí 5G a sholáthar faoi fhéinsoláthar.
Luaitear in Airteagal 12 maidir le suíomhanna a chinneadh ina bhféadfadh sé nach ndéanfaí trealamh soláthróirí a aicmítear mar threalamh ardriosca a shuiteáil, go bhféadfaidh an Chomhairle Slándála Náisiúnta, tar éis tuarascáil ón Aireacht um Chlaochlú Digiteach, na suíomhanna, na limistéir agus na lárionaid a chinneadh nach féidir trealamh soláthróirí a aicmítear mar sholáthraithe ardriosca a shuiteáil iontu. Maidir le stáisiúin raidió a shuiteáil, a mhodhnú nó a oiriúnú a chuireann clúdach ar fáil do na suíomhanna, na limistéir agus na hionaid sin, ní mór d’oibreoirí 5G údarú a iarraidh ón Aireacht um Chlaochlú Digiteach.
Le hAirteagal 13 cuirtear d’oibleagáid ar oibreoirí 5G straitéis éagsúlaithe slabhra soláthair a dhearadh agus trealamh tarchurtha a bheith acu sa líonra rochtana a sholáthraíonn dhá sholáthróir éagsúla ar a laghad. Soláthraítear leis freisin critéir atá le cur san áireamh ag Comhairle na nAirí, d’fhonn a chinneadh an féidir soláthróir aonair a choinneáil má laghdaítear líon na soláthróirí mar thoradh ar chumaisc. Ina theannta sin, luann sé na toimhdí agus an nós imeachta trínar féidir leis an Aireacht um Chlaochlú Digiteach straitéis éagsúlaithe slabhra soláthair oibreora 5G a mhodhnú.
In Airteagal 14 dírítear ar an anailís riosca atá le déanamh ag oibreoirí 5G i ndáil le heilimintí, bonneagar agus acmhainní uile an líonra in Iarscríbhinn I, liostaítear na tosca atá le cur san áireamh, agus cuirtear d’oibleagáid ar oibreoirí na cleachtais slándála agus na bearta arna nglacadh sna táirgí agus sna seirbhísí a sholáthair siad dóibh a bhailiú óna soláthraithe agus tosaíocht agus ordlathas rioscaí a áireamh de réir paraiméadair áirithe a liostaítear freisin. Faoin 1 Deireadh Fómhair 2024, ní mór d’oibreoirí 5G anailís riosca a chur isteach, agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin.
Éilíonn Airteagal 15 maidir le hanailís riosca a dhéanann soláthraithe 5G anailís ar na rioscaí a bhaineann le trealamh teileachumarsáide, crua-earraí agus bogearraí agus seirbhísí coimhdeacha a bhaineann le feidhmiú nó oibriú líonraí 5G nó le soláthar seirbhísí 5G, agus an anailís sin a sholáthar don Aireacht arna iarraidh sin. I gcás soláthróirí atá aicmithe mar sholáthraithe ardriosca nó meánriosca, cuirfear an anailís isteach laistigh de 6 mhí ón aicmiú sin agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin.
Éilíonn Airteagal 16 maidir le hanailís riosca ag úsáideoirí corparáideacha 5G an anailís riosca seo a sholáthar don Aireacht um Chlaochlú Digiteach, nuair a cheanglaítear ar úsáideoirí den sórt sin é sin a dhéanamh.
Le hAirteagal 17 ceadaítear don Aireacht um Chlaochlú Digiteach an fhaisnéis is gá don anailís riosca a bhailiú ó na páirtithe faoi oibleagáid agus aicmítear an mhainneachtain an fhaisnéis sin a sholáthar laistigh de 15 lá oibre mar shárú tromchúiseach. Meastar gur fhaisnéis rúnda í an fhaisnéis agus ní fhéadfar í a úsáid chun críoch eile seachas comhlíonadh na gcuspóirí agus na n-oibleagáidí a leagtar amach le Dlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022, in ENS5G agus sna gníomhartha a eisítear i gcur chun feidhme an dá fhoráil.
In Airteagal 18, fógraítear dualgas ginearálta na bpáirtithe uile atá faoi oibleagáid rioscaí slándála a bhainistiú.
In Airteagal 19 dírítear ar bhainistiú slándála ag oibreoirí 5G, ag liostú oibleagáidí ar na hoibreoirí uile (amhail pleananna agus bearta teagmhasacha a ghlacadh, caighdeáin Eorpacha nó sonraíochtaí teicniúla agus scéimeanna deimhniúcháin a chomhlíonadh, iniúchadh slándála a dhéanamh ar a gcostas féin, nó ceangal a chur ar a soláthraithe caighdeáin slándála a chomhlíonadh) agus oibleagáidí breise ar na hoibreoirí sin ar leo nó a oibríonn eilimintí criticiúla de líonra poiblí 5G (amhail toirmisc ar úsáid trealaimh ó sholáthróirí ardriosca in eilimintí criticiúla líonra nó in áiteanna, limistéir agus lárionaid áirithe). Ní mór d’oibreoirí 5G tuairisc a chur faoi bhráid na hAireachta um Chlaochlú Digiteach ar na bearta teicniúla agus eagraíochtúla atá deartha agus curtha chun feidhme chun rioscaí a bhainistiú agus a mhaolú faoin 1 Deireadh Fómhair 2024 agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin. Ina theannta sin, ní mór d’oibreoirí 5G ar leo nó a oibríonn eilimintí criticiúla de líonra poiblí 5G straitéis éagsúlaithe slabhra soláthair a chur faoi bhráid na hAireachta um Chlaochlú Digiteach faoin 1 Deireadh Fómhair 2024 agus ina dhiaidh sin gach uair a bheidh sé sin faoi réir modhnaithe. Ní mór faisnéis maidir le staid chur chun feidhme na straitéise sin a chur isteach faoin 1 Deireadh Fómhair gach bliain.
In Airteagal 20 maidir le bainistiú slándála ag soláthróirí 5G tá liosta oibleagáidí, lena n-áirítear iniúchadh slándála a dhéanamh ar a dtrealamh, a dtáirgí agus a seirbhísí, faisnéis a sholáthar maidir le cur isteach a d’fhéadfadh tríú páirtithe a dhéanamh ar dhearadh, oibriú agus feidhmiú a dtrealamh, a dtáirgí agus a seirbhísí, agus comhoibriú le hoibreoirí 5G agus le húsáideoirí corparáideacha 5G trí fhaisnéis a sholáthar agus comhlíonadh caighdeán agus deimhnithe a dheimhniú. Ní mór do sholáthraithe 5G tuarascáil a ullmhú maidir le bearta teicniúla agus eagraíochtúla atá deartha agus curtha chun feidhme chun rioscaí a bhainistiú agus a mhaolú agus an tuarascáil sin a sholáthar don Aireacht arna iarraidh sin. I gcás soláthróirí atá aicmithe mar sholáthraithe ardriosca nó meánriosca, cuirfear an tuarascáil isteach laistigh de 6 mhí ón aicmiú sin agus gach 2 bhliain ina dhiaidh sin.
Luaitear in Airteagal 21 maidir le bainistiú slándála ag úsáideoirí corparáideacha 5G nach bhféadfaidh siad trealamh teileachumarsáide, córais tarchurtha, trealamh lasctha nó ródúcháin agus acmhainní eile a úsáid sna heilimintí líonra criticiúla, lena gceadaítear comharthaí, crua-earraí, bogearraí nó seirbhísí coimhdeacha a iompar ó sholáthróirí atá aicmithe mar mheánriosca. Ina theannta sin, ní mór do na húsáideoirí tuairisc a sholáthar don Aireacht um Chlaochlú Digiteach, arna iarraidh sin, ar na bearta teicniúla agus eagraíochtúla atá deartha agus curtha chun feidhme chun rioscaí a bhainistiú agus a mhaolú.
Luaitear in Airteagal 22 maidir le bainistiú slándála ag riaracháin phoiblí, ar chúiseanna slándála náisiúnta, i suiteáil, imscaradh agus oibriú líonraí 5G, bíodh siad poiblí nó príobháideach, nó soláthar seirbhísí 5G, bíodh siad ar fáil go poiblí nó le haghaidh féinsoláthar, nach bhféadfaidh riaracháin phoiblí úsáid a bhaint as trealamh, táirgí ná seirbhísí arna soláthar ag soláthróirí ardriosca nó meánriosca.
Luaitear in Airteagal 23, i gcomhréir leis na hoibleagáidí a leagtar síos sna hairteagail roimhe seo, go ndéanfaidh na páirtithe faoi oibleagáid an méid a leagtar síos i Dlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022, in ENS5G agus sna gníomhartha a eisítear i gcur chun feidhme an dá fhoráil a chur san áireamh agus a chur i bhfeidhm.
Le hAirteagal 24 ceadaítear don Aireacht um Chlaochlú Digiteach an fhaisnéis is gá le haghaidh bainistiú riosca a bhailiú ó na páirtithe faoi oibleagáid agus aicmítear an mhainneachtain an fhaisnéis sin a sholáthar laistigh de 15 lá oibre mar shárú tromchúiseach. Meastar gur fhaisnéis rúnda í an fhaisnéis agus ní fhéadfar í a úsáid chun críoch eile seachas comhlíonadh na gcuspóirí agus na n-oibleagáidí a leagtar amach le Dlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022, in ENS5G agus sna gníomhartha a eisítear i gcur chun feidhme an dá fhoráil.
Luaitear in Airteagal 25 nach mór do gach páirtí faoi oibleagáid, chomh maith le riaracháin phoiblí, monaróirí, allmhaireoirí, dáileoirí agus iad siúd a chuireann trealamh teirminéil agus feistí teirminéil ar an margadh agus a dhíolann chun nascadh le líonra 5G agus chun a bheith in ann seirbhísí 5G a sholáthar, comhoibriú agus an fhaisnéis is gá a chur isteach chun ENS5G a mhodhnú agus a chur chun feidhme.
Luaitear in Airteagal 26 go bhféadfar, le hOrdú cheann na hAireachta um Chlaochlú Digiteach, úsáid píosa ar leith trealaimh, córais, cláir nó seirbhíse a chur faoi réir réamhdheimhniú faoi Rialachán (AE) 2019/881 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 17 Aibreán 2019 maidir leis an gcibearshlándáil, nó faoi scéimeanna deimhniúcháin agus caighdeáin theicniúla chun trealamh agus táirgí 5G a dheimhniú, ar trealamh agus táirgí iad a fhéadfar a fhormheas ar an leibhéal Eorpach nó ar an leibhéal idirnáisiúnta.
Luaitear in Airteagal 27 go bhfuil feidhm ag an Rialachán gan dochar do dhlí na hinfheistíochta coigríche ná do dhlí na hiomaíochta.
Soláthraítear le hAirteagal 28 maidir le trealamh teirminéil go mbeidh monarú, allmhairiú, dáileadh, cur ar an margadh agus díol trealaimh teirminéil agus gaireas teirminéil chun nascadh le líonra 5G agus chun a bheith in ann seirbhísí 5G a sholáthar coinníollach ar chomhlíonadh na gceanglas slándála maidir le táirgí digiteacha agus ar na ceanglais fhíor-riachtanacha is infheidhme a bhaineann leis an gcibearshlándáil, arna nglacadh i gcomhréir leis an reachtaíocht Eorpach, go háirithe i ndáil le sonraí pearsanta a chosaint, príobháideachas agus cosaint ar chalaois.
Tagraítear in Airteagal 29 don chomhar idirnáisiúnta atá le forbairt ag an Aireacht um Chlaochlú Digiteach, go háirithe ar leibhéal an Aontais Eorpaigh.
Tagraítear in Airteagal 30 d’inniúlacht Aireachta um Chlaochlú Digiteach chun ENS5G a chur chun feidhme. Ba cheart don Aireacht comhordú a dhéanamh leis na comhlachtaí eile atá freagrach as an gcibearshlándáil agus as an mbonneagar criticiúil chun cur chun feidhme comhsheasmhach ENS5G a áirithiú.
In Airteagal 31, déantar miondealú ar na cumhachtaí chun ENS5G a chomhfhreagraíonn don Aireacht um Chlaochlú Digiteach a chur chun feidhme, lena n-áirítear, mar shampla, ábhar ENS5G a fhorbairt, a shonrú agus a mhionsonrú, iniúchtaí a dhéanamh chun comhlíonadh na n-oibleagáidí a fhorchuirtear a fhíorú agus faireachán a dhéanamh orthu, agus cabhair phoiblí a dheonú.
Tugann Airteagal 32 cumhachtaí uile na feidhme cigireachta don Aireacht um Chlaochlú Digiteach.
Tagraíonn Airteagal 33 maidir leis an gcóras pionóis d’fhorálacha Airteagail 30 agus 31 de Dhlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022.
Tugtar tuairisc in Iarscríbhinn I ar na heilimintí, an bonneagar agus na hacmhainní atá i líonra 5G.
Tá an anailís riosca ar an leibhéal náisiúnta in Iarscríbhinn II.
Leagtar amach bainistiú riosca ar an leibhéal náisiúnta in Iarscríbhinn III.
9. Is paraidím nua cumarsáide leictreonaí iad an cúigiú glúin nó 5G a bhfuil acmhainneacht mhór chlaochlaitheach ag baint leo chun leasa na sochaí agus an gheilleagair, ós rud é go n-osclaíonn siad an fhéidearthacht feidhmiúlachtaí nua a ionchorprú a mbeidh tionchar mór acu amhail ríomhaireacht líonra agus ceadaíonn siad líonraí fíorúla a chruthú, aga folaigh íseal a chur ar fáil agus seirbhísí ard-bhreisluacha a chur ar fáil i réimsí amhail leigheas, iompar agus fuinneamh.
Dá bhrí sin, tá imscaradh tapa líonraí 5G agus cur chun feidhme tionscadal á gcur chun cinn ag an Aontas Eorpach agus ag an Spáinn araon, rud a léiríonn a úsáidí atá siad d’earnálacha éagsúla trí sheirbhísí 5G a sholáthar.
Tá buntáistí slándála comparáideacha ag líonraí agus seirbhísí 5G thar na glúnta roimhe seo. Baineann rioscaí sonracha leo freisin, áfach, a eascraíonn, mar shampla, as a n-ailtireacht ghréasáin atá níos casta, níos oscailte agus níos imdhealaithe, agus as a gcumas méideanna ollmhóra faisnéise a iompar agus as idirghníomhú comhuaineach daoine agus rudaí iomadúla a chumasú. Bíonn tionchar ag a n-idirnascadh le líonraí eile agus ag cineál trasnáisiúnta go leor de na bagairtí ar a slándáil, agus méadóidh úsáid fhorleathan intuartha na líonraí sin le haghaidh feidhmeanna riachtanacha eacnamaíocha agus sochaíocha an tionchar a d’fhéadfadh a bheith ag na teagmhais slándála a fhulaingíonn siad.
Tugadh aghaidh ar na rioscaí slándála sonracha nua sin a bhaineann le cumarsáid mhóibíleach 5G i dtéarmaí rialála trí Dhlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022 maidir le ceanglais chun slándáil líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí den chúigiú glúin a áirithiú, lena n-ionchorpraítear go hiomlán Moladh (AE) 2019/534 ón gCoimisiún Eorpach an 26 Márta 2019 maidir le Cibearshlándáil líonraí 5G, chomh maith leis na moltaí a chuir Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach an 29 Eanáir 2020 maidir le himscaradh slán 5G san Aontas — Bosca uirlisí an Aontais a chur chun feidhme (COM/2020/50 deiridh) ar fáil do na Ballstáit maidir le húsáid an bhosca uirlisí sin.
Le Dlí Foraithne Ríoga 7/2022 thuasluaite an 29 Márta 2022, déantar foráil maidir lena fhorbairt rialála tríd an Scéim Slándála Náisiúnta le haghaidh líonraí agus seirbhísí 5G (ENS5G).
I gcomhréir le hAirteagal 5(3) den Dlí Foraithne Ríoga thuasluaite, déanfaidh ENS5G cóireáil chuimsitheach ar shlándáil líonraí agus seirbhísí 5G, agus aird á tabhairt ar na ranníocaíochtaí le baint amach gach gníomhaire de luachshlabhra 5G, chomh maith le rialacháin, moltaí agus caighdeáin theicniúla an Aontais Eorpaigh, an Aontais Idirnáisiúnta Teileachumarsáide (ITU) agus eagraíochtaí idirnáisiúnta eile, chun an cuspóir deiridh maidir le húsáid agus oibriú slán líonraí agus seirbhísí 5G sa Spáinn a ráthú.
Ó thaobh ENS5G de, foráiltear le hAirteagal 20 den Dlí Foraithne Ríoga, chun feidhmiú leanúnach agus slán líonra agus seirbhísí 5G a áirithiú, go ndéanfaidh ENS5G anailís riosca ar an leibhéal náisiúnta maidir le slándáil líonraí agus seirbhísí 5G, agus go ndéanfaidh sé bearta a shainaithint, a shonrú agus a fhorbairt chun na rioscaí a ndearnadh anailís orthu a mhaolú agus a bhainistiú.
Ar deireadh, i gcomhréir le hAirteagal 21 den Dlí Foraithne Ríoga, formheasfaidh an Rialtas ENS5G, le Foraithne Ríoga, ar thogra ón Aireacht um Chlaochlú Digiteach, tar éis tuarascáil ón gComhairle Slándála Náisiúnta.
Leis an Rialachán seo, formheastar ENS5G, lena bhforbraítear forálacha Dhlí Foraithne Ríoga 7/2022 an 29 Márta 2022 maidir le ceanglais chun slándáil líonraí agus seirbhísí cumarsáide leictreonaí den chúigiú glúin a ráthú.
10. Tagairtí do bhuntéacsanna:
11. Ní hea
12.
13. Ní hea
14. Ní hea
15. Is ea
16.
Gnéithe BTT: Ní hea
Gnéithe SPS: Ní hea
**********
An Coimisiún Eorpach
Pointe teagmhála Treoir (AE) 2015/1535
ríomhphost: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
