Μήνυμα 002
Ανακοίνωση της Επιτροπής - TRIS/(2022) 02106
Οδηγία (ΕΕ) 2015/1535
Μετάφραση του μηνύματος 001
Γνωστοποίηση: 2022/0417/B
No abre el plazo - Nezahajuje odklady - Fristerne indledes ikke - Kein Fristbeginn - Viivituste perioodi ei avata - Καμμία έναρξη προθεσμίας - Does not open the delays - N'ouvre pas de délais - Non fa decorrere la mora - Neietekmē atlikšanu - Atidėjimai nepradedami - Nem nyitja meg a késéseket - Ma’ jiftaħx il-perijodi ta’ dawmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Neotvorí oneskorenia - Ne uvaja zamud - Määräaika ei ala tästä - Inleder ingen frist - Не се предвижда период на прекъсване - Nu deschide perioadele de stagnare - Nu deschide perioadele de stagnare.
(MSG: 202202106.EL)
1. MSG 002 IND 2022 0417 B EL 15-06-2022 B NOTIF
2. B
3A. SPF Economie, PME, Classes moyennes et Energie
Direction générale Qualité et Sécurité - Service Normalisation et Compétitivité - BELNotif
NG III – 2ème étage
Boulevard du Roi Albert II, 16
B - 1000 Bruxelles
Tel: 02/277.53.36
be.belnotif@economie.fgov.be
3B. Service public fédéral Santé publique, Sécurité de la Chaîne alimentaire et Environnement
Direction Générale Animaux, Végétaux et Alimentation
Service inspection produits de consommation
Avenue Galilée 5/2, 1210 Bruxelles, Belgique
tel.: 02 524 73 73 et 02/ 524 74 73
mathieu.capouet@health.fogov.be et eugenie.bertrand@health.fgov.be
4. 2022/0417/B - X00M
5. Βασιλικό διάταγμα για την απαγόρευση της παρασκευής και της διάθεσης στην αγορά ορισμένων ομοειδών προϊόντων
6. Σακουλάκια νικοτίνης και σακουλάκια κανναβινοειδών
7. -
8. Σκοπός του σχεδίου βασιλικού διατάγματος είναι να απαγορεύσει τη διάθεση στη βελγική αγορά μικρών σακουλών νικοτίνης και μικρών σακουλών κανναβινοειδών. Τα σακουλάκια νικοτίνης ορίζονται ως εξής: «κάθε προϊόν χωρίς καπνό για από του στόματος χρήση, το οποίο αποτελείται εξ ολοκλήρου ή εν μέρει από συνθετική ή φυσική νικοτίνη υπό μορφή σκόνης, σωματιδίων ή πολτού ή σε οποιονδήποτε συνδυασμό τέτοιων μορφών, ιδίως εκείνων που παρουσιάζονται ως μερίδες σε φακελάκια ή πορώδη φακελάκια». Τα σακουλάκια κανναβινοειδών ορίζονται ως εξής: «κάθε προϊόν για από του στόματος χρήση, το οποίο αποτελείται από ή περιέχει κανναβινοειδές ή κανναβινοειδή ή παράγωγά του, υπό μορφή σκόνης, σωματιδίων ή πολτού ή σε συνδυασμό τέτοιων μορφών, ιδίως αυτά που διατίθενται ως μερίδες σε φακελάκια ή πορώδη φακελάκια»
9. Σκοπός του παρόντος σχεδίου βασιλικού διατάγματος είναι να απαγορεύσει τα σακουλάκια νικοτίνης και τα σακουλάκια κανναβινοειδών.
Τα εν λόγω προϊόντα αποτελούν μικρά σακουλάκια σκόνης που περιέχουν νικοτίνη, CBD ή άλλα κανναβινοειδή αλλά όχι καπνό. Τοποθετούνται κάτω από το άνω χείλος και η νικοτίνη ή το κανναβινοειδές απορροφάται από τους βλεννογόνους και το σάλιο.
Στόχος της απαγόρευσης είναι η πρόληψη των γνωστών και δυνητικών δυσμενών επιπτώσεων στην υγεία από τη χρήση των εν λόγω νέων προϊόντων, η αποθάρρυνση της χρήσης τους από τους νέους και η αποφυγή πιθανών αρνητικών επιπτώσεων στις προσπάθειες καταπολέμησης του καπνίσματος.
Η εμφάνιση μικρών σακουλών νικοτίνης είναι επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία. Δεν υπάρχουν ειδικές ρυθμίσεις όσον αφορά τη σύνθεση ή την επισήμανσή τους. Δεν καλύπτονται από το βασιλικό διάταγμα της 5ης Φεβρουαρίου 2016 σχετικά με την παρασκευή και το εμπόριο προϊόντων καπνού και φυτικών προϊόντων για κάπνισμα.
Ωστόσο, μπορούν να θεωρηθούν προϊόντα ομοειδή με τα προϊόντα καπνού. Σε απόφαση της 16ης Δεκεμβρίου 2021 ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ως εξής:
Εξ ορισμού, τα «ομοειδή προϊόντα» είναι προϊόντα που δεν περιέχουν καπνό, αλλά μοιάζουν με προϊόντα καπνού. Η ομοιότητα αυτή πρέπει να αφορά τον τρόπο με τον οποίο καταναλώνεται το ομοειδές προϊόν ή το αποτέλεσμα που επιδιώκεται μέσω του εν λόγω προϊόντος. Η έννοια των «ομοειδών προϊόντων» πληροί την προϋπόθεση της προβλεψιμότητας.
Στο Βέλγιο, επιδιώκουμε να επιτύχουμε ένα πολύ υψηλό επίπεδο προστασίας όσον αφορά τον έλεγχο του καπνού. Το ίδιο ισχύει και για τα ομοειδή προϊόντα.
Τα σακουλάκια νικοτίνης χρησιμεύουν ως υποκατάστατο των συμβατικών προϊόντων με βάση τον καπνό και μπορούν να προκαλέσουν παρόμοιους κινδύνους για την υγεία και κοινωνικές συνέπειες.
Πιο συγκεκριμένα, η παρουσίαση και η επίδρασή τους είναι εξαιρετικά παρόμοιες με εκείνες του καπνού που λαμβάνεται από το στόμα (snus), ενός προϊόντος με βάση τον καπνό που έχει ήδη απαγορευτεί. Ως εκ τούτου, υπάρχει η πραγματική πιθανότητα ένα άτομο που χρησιμοποιεί σακουλάκια νικοτίνης να μεταβεί στη χρήση καπνού που λαμβάνεται από το στόμα.
Η αιτιολογική σκέψη 32 της οδηγίας 2014/40/ΕΕ σχετικά με την κατασκευή, την παρουσίαση και την πώληση προϊόντων καπνού και συναφών προϊόντων ορίζει τα εξής:
« Η απαγόρευση της πώλησης καπνού που λαμβάνεται από το στόμα θα πρέπει να διατηρηθεί, για να αποφευχθεί η είσοδος στην Ένωση (εκτός της Σουηδίας) προϊόντος που είναι εθιστικό και έχει δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.»
Παρόμοιο επιχείρημα ισχύει και για τα σακουλάκια νικοτίνης.
Τα σακουλάκια νικοτίνης επίσης θεωρούνται ομοειδή προϊόντα στο εξωτερικό. Στις χώρες που τα ρυθμίζουν ως υποκατάστατα καπνού περιλαμβάνονται η Αυστραλία (με πλήρη απαγόρευση), η Ουγγαρία, η Δανία, η Λετονία, το Λουξεμβούργο, η Νέα Ζηλανδία και η Νορβηγία. Στις δύο τελευταίες χώρες, απαγορεύονται έως ότου αποδειχθεί ότι είναι λιγότερο επιβλαβή από τα συνήθη προϊόντα με βάση τον καπνό. Μέχρι στιγμής, δεν έχει υπάρξει τέτοιου είδους απόδειξη.
Τα σακουλάκια νικοτίνης είναι επιβλαβή για την υγεία, ιδίως λόγω των πιθανοτήτων να δημιουργήσουν εξάρτηση.
Έχει ήδη διεξαχθεί έρευνα στις Κάτω Χώρες. Η εν λόγω μελέτη δείχνει σαφώς τον κίνδυνο που απορρέει από τα σακουλάκια νικοτίνης.
«Περιέχουν αρκετή νικοτίνη ώστε να επηρεάζουν τον καρδιακό ρυθμό, να προκαλούν και να συντηρούν την εξάρτηση από τη νικοτίνη και να έχουν δυσμενείς επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου των νεαρών ατόμων.
Τα σακουλάκια νικοτίνης μπορούν επίσης να διευκολύνουν τη συντήρηση της εξάρτησης από τη νικοτίνη, επειδή μπορούν να χρησιμοποιούνται σε μέρη όπου απαγορεύεται το κάπνισμα.»
Τα προϊόντα αυτά παρουσιάζουν ιδιαίτερο κίνδυνο για τους ανηλίκους λόγω του γεγονότος ότι η κατανάλωσή τους γίνεται δύσκολα αντιληπτή. Ως αποτέλεσμα, υπάρχει έλλειψη κοινωνικού ελέγχου εκ μέρους των γονέων ή άλλων ενηλίκων, η οποία μπορεί να διαιωνίσει έναν πιθανό εθισμό. Επιπλέον, λόγω του χαμηλού σωματικού βάρους τους, τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή σε ανεπιθύμητες παρενέργειες.
Ως εκ τούτου, στις Κάτω Χώρες, τα προϊόντα αυτά επίσης απαγορεύονται επί του παρόντος. Αν το σακουλάκι νικοτίνης περιέχει περισσότερο από 0,035 mg νικοτίνης, θεωρείται επικίνδυνο και επιβλαβές εδώδιμο προϊόν.
Το γεγονός ότι τα προϊόντα αυτά συνιστούν πραγματικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία δεν αποδεικνύεται μόνο από την έρευνα που διενήργησε το Εθνικό ινστιτούτο δημόσιας υγείας και περιβάλλοντος (Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu – RIVM) στις Κάτω Χώρες, αλλά και από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (FAMHP) η οποία επίσης επισημαίνει την ύπαρξη πιθανών κινδύνων:
« Ωστόσο, το προϊόν εξακολουθεί να αποτελεί προϊόν με βάση τη νικοτίνη, μια ουσία που μπορεί να αποδειχθεί τοξική.»
Η τυχαία έκθεση στη νικοτίνη ή η υπερβολική κατανάλωσή της μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Σύμφωνα με το κέντρο δηλητηριάσεων, μια δόση 10 mg νικοτίνης μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση στα παιδιά. Η ελάχιστη θανατηφόρα δόση για τους ενήλικες είναι 0,5 έως 1 g νικοτίνης, ανάλογα με το σωματικό βάρος.
Μια ανάλυση του γερμανικού ομοσπονδιακού ιδρύματος εκτίμησης κινδύνων (BfR) δείχνει ότι τα σακουλάκια νικοτίνης που περιέχουν 47,5 mg νικοτίνης είναι διαθέσιμα στην αγορά.
Τέλος, τα σακουλάκια νικοτίνης αποκτούν δημοτικότητα.
Μια πρόσφατη έρευνα στις Κάτω Χώρες δείχνει ότι το 75 % των νέων που ερωτήθηκαν γνωρίζουν για τα σακουλάκια νικοτίνης, ενώ το 25 % τα χρησιμοποιεί. Μεταξύ των παιδιών κάτω των 12 ετών, το 1,2 % χρησιμοποιεί σακουλάκια νικοτίνης. Η Δανία επίσης αναφέρει ότι τα σακουλάκια νικοτίνης χρησιμοποιούνται από τους νέους. Τα χρησιμοποιημένα υλικά συσκευασίας και τα σακουλάκια εντοπίζονται στα σχολικά απορρίμματα, συμπεριλαμβανομένων των απορριμμάτων σε δημοτικά σχολεία.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παρουσία αυτών των προϊόντων αυξάνεται στο Βέλγιο.
Το Ίδρυμα για τον Καρκίνο είχε ήδη προειδοποιήσει τον Οκτώβριο του 2021 για την αυξημένη παρουσία αυτών των προϊόντων. Επιπλέον, αρκετά άρθρα που δημοσιεύθηκαν στον Τύπο τους τελευταίους μήνες επιβεβαίωσαν την εν λόγω τάση.
Η αύξηση αυτή είναι πιθανό να ισχύει και για τις πραγματικές πωλήσεις των προϊόντων αυτών. Ωστόσο, δεν διαθέτουμε επίσημα στοιχεία, καθώς δεν υφίσταται υποχρέωση κοινοποίησης για τα σακουλάκια νικοτίνης.
Οι παρατηρητές της Ομοσπονδιακής Κυβερνητικής Υπηρεσίας Υγείας ανακάλυψαν πρόσφατα την ύπαρξη των εν λόγω προϊόντων σε μέρη που προσελκύουν νεαρά άτομα, όπως μπαρ, κλαμπ και μαζικές εκδηλώσεις, π.χ. φεστιβάλ.
Επιπλέον, οι παραδοσιακοί κατασκευαστές προϊόντων καπνού που έχουν συμπεριλάβει αυτά τα προϊόντα στη σειρά προϊόντων τους τα προωθούν ολοένα και περισσότερο, μεταξύ άλλων και μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Στον δικτυακό τόπο της εταιρείας British American Tobacco, τα σακουλάκια νικοτίνης παρουσιάζονται ως μια υγιεινή εναλλακτική λύση στα παραδοσιακά προϊόντα με βάση τον καπνό, καθώς περιέχουν αγνά συστατικά. Δίνεται η εντύπωση ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για την υγεία.
Τα προϊόντα είναι επίσης διαθέσιμα σε μια ποικιλία γεύσεων, συμπεριλαμβανομένης της γεύσης μενθόλης που απαγορεύτηκε προσφάτως σε συνήθη προϊόντα με βάση τον καπνό. Πρόκειται για ένα στοιχείο που καθιστά το προϊόν ακόμα πιο ελκυστικό τόσο για τους νέους όσο και για τους μη καπνιστές.
Τα σακουλάκια νικοτίνης είναι επίσης πολύ φθηνότερα από τα συνήθη προϊόντα με βάση τον καπνό, γεγονός που συμβάλλει περαιτέρω στη μεγάλη απήχησή τους στον γενικό πληθυσμό.
Εν ολίγοις, τα σακουλάκια νικοτίνης είναι επιβλαβή επειδή, όπως και τα προϊόντα με βάση τον καπνό, έχουν τη δυνατότητα να συντηρήσουν ή να προκαλέσουν εξάρτηση (στη νικοτίνη). Ένα τέτοιο προϊόν δεν έχει θέση στην αγορά.
Λόγω της αυξανόμενης δημοτικότητας αυτών των προϊόντων, είναι απαραίτητη η προστασία των παιδιών και των εφήβων από τη χρήση νικοτίνης και τον εθισμό στην εν λόγω ουσία μέσω της νομοθεσίας. Η παρούσα απαγόρευση βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης.
Όσον αφορά τα προϊόντα με CBD, υπάρχουν λιγότερες διαθέσιμες πληροφορίες, αλλά λόγω των μεγάλων ομοιοτήτων (εμφάνιση, τρόπος χρήσης) τα προϊόντα αυτά επίσης απαγορεύονται.
10. Δεν υπάρχει κείμενο αναφοράς
11. Όχι
12. -
13. Όχι
14. Όχι
15. -
16. Πτυχή ΤΕΕ
ΟΧΙ - Το σχέδιο δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο.
Πτυχή ΥΦΠ
ΟΧΙ - Το σχέδιο δεν έχει σημαντικό αντίκτυπο στο διεθνές εμπόριο.
**********
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σημείο Επαφής οδηγίας (ΕΕ) 2015/1535
Φαξ: +32 229 98043
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
