Μήνυμα 001
Ανακοίνωση της Επιτροπής - TRIS/(2026) 2704
Οδηγία (ΕE) 2015/1535
Γνωστοποίηση: 2026/0522/PT
Κοινοποίηση σχεδίου κειμένου από κράτος μέλος
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20262704.EL
1. MSG 001 IND 2026 0522 PT EL 28-09-2026 PT NOTIF
2. Portugal
3A. Ministério da Economia e da Coesão Territorial
Instituto Português da Qualidade, I.P.
Rua António Gião, n.º 2
2829-513 Caparica
Telefone: + 351 21 294 81 00
Correio eletrónico: not1535@ipq.pt
Website: www.ipq.pt
3B. Assembleia da República (apresentado por Deputados do Grupo Parlamentar do Partido Social Democrata na Assembleia da República, em 02.02.2026).
4. 2026/0522/PT - SERV60 - Υπηρεσίες διαδικτύου
5. Σχέδιο νόμου 398/XVII/1ª, με το οποίο θεσπίζονται μέτρα για την προστασία των παιδιών σε ψηφιακά περιβάλλοντα.
6. Το σχέδιο θεσπίζει μέτρα σχετικά με την επιγραμμική προστασία για παιδιά (ηλικίας 13 έως και 15 ετών) που διαμένουν στην Πορτογαλία. Θα εφαρμόζεται σε ορισμένους παρόχους υπηρεσιών που προσφέρουν υπηρεσίες οι οποίες έχουν αρνητικό αντίκτυπο στη σωματική ή διανοητική ανάπτυξη των ανηλίκων αυτών.
7.
8. Σκοπός του σχεδίου νόμου αριθ. 398/XVII/1a είναι η θέσπιση μέτρων για την προστασία των παιδιών ηλικίας έως και 15 ετών σε ψηφιακά περιβάλλοντα. Αυτό ισχύει για: α) τις πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τις πλατφόρμες επιγραμμικού στοιχηματισμού και τυχερών παιχνιδιών, τις υπηρεσίες διαμοιρασμού εικόνων και βίντεο, τις υπηρεσίες φιλοξενίας περιεχομένου και τις εφαρμογές επικοινωνίας· β) τους παρόχους υπηρεσιών και περιεχομένου που υπόκεινται σε περιορισμούς ηλικίας, ιδίως περιεχομένου βίαιου, εθιστικού ή σεξουαλικού χαρακτήρα, καθώς και κάθε άλλου περιεχομένου που ενδέχεται να βλάψει τη σωματική ή διανοητική ανάπτυξη των παιδιών· γ) τους παρόχους υπηρεσιών καταστήματος εφαρμογών και τυχόν επιγραμμικές ενδιάμεσες υπηρεσίες των οποίων η φύση, τα χαρακτηριστικά ή το περιεχόμενο είναι πιθανό να βλάψουν τη σωματική ή διανοητική ανάπτυξη των παιδιών.
Το καθεστώς θα εφαρμοστεί στους εν λόγω παρόχους υπηρεσιών όταν παρέχουν υπηρεσίες σε παιδιά που κατοικούν στην Πορτογαλία.
Από την εφαρμογή του προτεινόμενου νόμου εξαιρούνται τα ακόλουθα: α) Υπηρεσίες διαπροσωπικών ηλεκτρονικών επικοινωνιών, όπως ορίζονται στον νόμο για τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες· β) Επιγραμμικές εφαρμογές και παιχνίδια ενημερωτικού ή εκπαιδευτικού χαρακτήρα που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για παιδιά· γ) Επιγραμμικές πλατφόρμες και εφαρμογές που προορίζονται αποκλειστικά για τη διάδοση περιεχομένου προφανούς δημόσιου συμφέροντος, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης και της υγείας.
Όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το ίδιο το σχέδιο νομοθετικής πράξης, προτείνεται να αυξηθεί η ελάχιστη ηλικία συγκατάθεσης των παιδιών σε σχέση με την προστασία των δεδομένων και την πρόσβασή τους σε πλατφόρμες και υπηρεσίες. Επιβάλλονται υποχρεώσεις στους καλυπτόμενους παρόχους υπηρεσιών, και συγκεκριμένα η υποχρέωση να εφαρμόσουν μηχανισμούς (με ειδικές απαιτήσεις) για την επαλήθευση της ηλικίας και να διασφαλίσουν ότι η ρύθμιση των πλατφορμών και των υπηρεσιών είναι ασφαλής από προεπιλογή. Θεσπίζονται επίσης διατάξεις για την πρόληψη του ψηφιακού εθισμού και την αντιμετώπιση της αθέμιτης επιγραμμικής προσέγγισης παιδιών και της ψηφιακής βίας κατά των παιδιών.
Ορίζονται επίσης ειδικά οι αρμόδιες αρχές που είναι υπεύθυνες για την εποπτεία και την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις υποχρεώσεις που ορίζονται στο σχέδιο νομοθετικής πράξης.
9. Κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες σημειώθηκαν ριζικές αλλαγές στους τρόπους με τους οποίους τα παιδιά και οι νέοι κοινωνικοποιούνται, επικοινωνούν και αναπτύσσουν την αίσθηση της ταυτότητάς τους. Η άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η οποία σημειώθηκε με πρωτοφανή στην ιστορία ρυθμό, έχει εκτοπίσει αθόρυβα λειτουργίες που επί αιώνες επιτελούσαν αποκλειστικά η οικογένεια, το σχολείο και η κοινότητα. Η αλλαγή αυτή επήλθε απότομα, χωρίς θεσμική προετοιμασία, χωρίς επαρκή ρύθμιση και χωρίς πλήρη επίγνωση του ψυχολογικού, εκπαιδευτικού, κοινωνικού και πολιτισμικού κόστους που συνεπάγεται.
Το σύνολο των επιστημονικών στοιχείων αποδεικνύει κατηγορηματικά ότι η πρώιμη και συνεχής χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει επιφέρει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στη διανοητική και συναισθηματική υγεία των παιδιών. Αυτές οι επιπτώσεις περιλαμβάνουν αυξημένο άγχος, κατάθλιψη, αυτοτραυματισμούς, διαταραχές ύπνου και εθιστικές συμπεριφορές.
Διαπιστώνονται επίσης δυσμενείς επιπτώσεις στη συγκέντρωση, τις σχολικές επιδόσεις και τη γνωστική ανθεκτικότητα, καθώς και απομόνωση και δυσκολίες στην κοινωνικοποίηση με συμμαθητές, γονείς, εκπαιδευτικούς και την ευρύτερη κοινότητα (όλα τα παραπάνω είναι απαραίτητα για την πλήρη ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών).
Η έκθεση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, η ευαλωτότητα σε εκφοβισμό και κυβερνοεκφοβισμό, η συναισθηματική χειραγώγηση και η αθέμιτη επιγραμμική προσέγγιση των παιδιών από εχθρικά τρίτα μέρη έχουν καταστεί καθημερινό φαινόμενο στον ψηφιακό κόσμο.
Είναι, επομένως, ζωτικής σημασίας να θεσπιστούν κανόνες που θα ισχύουν για τους παρόχους επιγραμμικών υπηρεσιών, με σκοπό την προστασία των παιδιών και των νέων, ώστε να μπορούν να περιηγούνται στον ψηφιακό κόσμο ελεύθερα και με ασφάλεια και να αποκτήσουν τη δυνατότητα να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τις επιγραμμικές τους δραστηριότητες, χωρίς εθιστικές συμπεριφορές, μεγιστοποιώντας παράλληλα τα οφέλη και ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους για την ψυχική και κοινωνική τους ευημερία.
Το σχέδιο νόμου αποσκοπεί στην κάλυψη ενός κανονιστικού κενού που έχει επιτρέψει στις ψηφιακές πλατφόρμες (που τελούν υπό τη διαχείριση πολυεθνικών εταιρειών των οποίων η προτεραιότητα δεν είναι η προστασία των χρηστών τους) να καθορίζουν μονομερώς κανόνες που επηρεάζουν βαθιά τη διανοητική και συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών, ιδίως όταν η έκθεσή τους σε αυτές τις πλατφόρμες γίνεται σε νεαρή ηλικία και είναι υπερβολική.
Καθώς οι ψηφιακές τεχνολογίες εξελίσσονται, οι κανόνες, οι κατευθυντήριες γραμμές και οι μηχανισμοί της ΕΕ πρέπει να επιδεικνύουν αρτιότητα, να αντέχουν στις μελλοντικές εξελίξεις και να εφαρμόζονται αποτελεσματικά, ώστε να διασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας των ανηλίκων στο επιγραμμικό περιβάλλον.
Ως εκ τούτου, είναι σύμφωνη με αυτό το προστατευτικό πλαίσιο η θέσπιση από τον νόμο ενός σαφούς και κατάλληλου ελάχιστου ορίου ηλικίας για την πρόσβαση των παιδιών σε ψηφιακά περιβάλλοντα, έναν χώρο που σήμερα ενέχει μεγαλύτερους κινδύνους από άλλες παραδοσιακά ρυθμιζόμενες δραστηριότητες.
Το παρόν σχέδιο εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής των ρυθμιστικών μέτρων που έχουν στη διάθεσή τους τα κράτη μέλη όσον αφορά θέματα που δεν καλύπτονται από την πλήρη εναρμόνιση που επιφέρει ο κανονισμός (ΕΕ) 2022/2065, καθώς και, σύμφωνα με τις διατάξεις που ορίζονται στην αιτιολογική σκέψη 9 του εν λόγω κανονισμού, εντός του πεδίου εφαρμογής της εθνικής νομοθεσίας που ισχύει για τους παρόχους ενδιάμεσων υπηρεσιών, η οποία, σύμφωνα με το δίκαιο της Ένωσης, επιδιώκει θεμιτούς στόχους δημόσιου συμφέροντος διαφορετικούς από εκείνους που επιδιώκει συγκεκριμένα ο κανονισμός, και συγκεκριμένα στον τομέα της ενισχυμένης προστασίας των ανηλίκων σε ψηφιακά περιβάλλοντα, με την επιφύλαξη της συμμόρφωσης με το δίκαιο της Ένωσης και της ελευθερίας παροχής υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας.
9α. Το σχέδιο έχει ως στόχο την προστασία της υγείας, της ασφάλειας και της ολόπλευρης ανάπτυξης των παιδιών από τους ειδικούς κινδύνους που συνδέονται με την πρόωρη πρόσβαση και χρήση ορισμένων ψηφιακών υπηρεσιών.
Η ύπαρξη και η σημασία αυτών των κινδύνων υποστηρίζονται από επιστημονικά και θεσμικά αποδεικτικά στοιχεία. Η μελέτη για την υγειονομική συμπεριφορά των παιδιών σχολικής ηλικίας (Health Behaviour in School-aged Children — HBSC), η οποία καλύπτει περίπου 280 000 ανηλίκους ηλικίας 11, 13 και 15 ετών σε 44 χώρες και περιφέρειες, εντόπισε ενδείξεις προβληματικής χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης στο 11 % των εφήβων, με μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης στα κορίτσια (13 % έναντι 9 %) και κίνδυνο εθισμού σε ψηφιακά τυχερά παιχνίδια στο 12 % των εφήβων. Η UNESCO επισημαίνει επίσης τους κινδύνους που συνδέονται με την κοινωνική σύγκριση, τη σωματική εικόνα, τον κυβερνοεκφοβισμό και την έκθεση σε περιεχόμενο που προωθείται από αλγοριθμικά συστήματα συστάσεων.
Τα προτεινόμενα μέτρα συνδέονται άμεσα με τους κινδύνους που έχουν εντοπιστεί. Το ελάχιστο όριο ηλικίας και η γονική συγκατάθεση θα περιορίσουν την αυτόνομη έκθεση των παιδιών που έχουν μειωμένη ικανότητα εκτίμησης των κινδύνων· η επαλήθευση της ηλικίας θα διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα αυτών των περιορισμών· οι ασφαλείς προεπιλεγμένες ρυθμίσεις θα μειώσουν την ανεπιθύμητη έκθεση και αλληλεπίδραση· οι περιορισμοί στον εθιστικό σχεδιασμό αποσκοπούν στην πρόληψη των εθιστικών μοτίβων χρήσης· και οι μηχανισμοί για την πρόληψη της αθέμιτης προσέγγισης ανηλίκων και της ψηφιακής βίας θα αντιμετωπίσουν συγκεκριμένους κινδύνους για την ασφάλεια.
Ο στόχος επιδιώκεται με συνεπή και συστηματικό τρόπο μέσω συνδυασμού μέτρων πρόσβασης, προστασίας σχεδιασμού και μετριασμού του κινδύνου. Δεν υπάρχει γενική απαγόρευση της χρήσης του ψηφιακού περιβάλλοντος από τα παιδιά, καθώς αναγνωρίζονται τα εκπαιδευτικά και κοινωνικά οφέλη της υπεύθυνης χρήσης.
Η προσέγγιση αυτή συνάδει επίσης με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το άρθρο 28 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065, οι οποίες προβλέπουν μέτρα «προστασίας εκ σχεδιασμού», τον περιορισμό συγκεκριμένων κινδύνων για τους ανηλίκους και αποτελεσματικούς μηχανισμούς διασφάλισης της ηλικίας.
9β. Το άρθρο 69 του Συντάγματος της Πορτογαλικής Δημοκρατίας επιβάλλει στο πορτογαλικό κράτος την υποχρέωση να προστατεύει τα παιδιά με ιδιαίτερο τρόπο. Στο πλαίσιο αυτό καταρτίζεται το παρόν σχέδιο νόμου, το οποίο αποσκοπεί στην υλοποίηση αυτής της προστασίας στον ψηφιακό χώρο.
Τα μέτρα που περιγράφονται ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη διασυνοριακή παροχή υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας, στον βαθμό που καλύπτουν παρόχους που προσφέρουν τις εν λόγω υπηρεσίες σε παιδιά που διαμένουν στην Πορτογαλία, ανεξάρτητα από το κράτος εγκατάστασής τους. Ωστόσο, το σύστημα δεν κάνει καμία διάκριση με βάση την ιθαγένεια ή τον τόπο εγκατάστασης του παρόχου υπηρεσιών, αλλά βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια που σχετίζονται με τη φύση της υπηρεσίας, τους αποδέκτες της και τους κινδύνους που συνεπάγεται.
Παρότι το ισχύον νομικό πλαίσιο θεσπίζει σημαντικές γενικές υποχρεώσεις όσον αφορά την προστασία των ανηλίκων, δεν εξασφαλίζει, από μόνο του, την κατάλληλη αντιμετώπιση του φάσματος των συγκεκριμένων κινδύνων που έχουν εντοπιστεί. Συγκεκριμένα, δεν υπάρχει επί του παρόντος κανένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στο πορτογαλικό δίκαιο που να συνδυάζει το ελάχιστο όριο ηλικίας για την ανεξάρτητη πρόσβαση στις εν λόγω υπηρεσίες, τη γονική συγκατάθεση, την επαλήθευση της ηλικίας, τις ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν την ασφάλεια από προεπιλογή και συγκεκριμένους περιορισμούς σε λειτουργίες που ενδέχεται να ενθαρρύνουν την εθιστική χρήση από τα παιδιά.
Εξετάστηκαν λιγότερο περιοριστικά μέτρα, συγκεκριμένα πρωτοβουλίες εξοικείωσης με τα ψηφιακά μέσα, ενημέρωση και κατάρτιση για γονείς και παιδιά, εργαλεία εθελοντικού γονικού ελέγχου, καθώς και μηχανισμοί αυτορρύθμισης ή συρρύθμισης. Τα εν λόγω μέσα είναι σημαντικά και συμπληρωματικά, αλλά δεν μπορούν, από μόνα τους, να εξασφαλίσουν ισοδύναμο επίπεδο προστασίας, ιδίως όσον αφορά τις ευρέως χρησιμοποιούμενες υπηρεσίες, τα αλγοριθμικά συστήματα συστάσεων, τους μηχανισμούς σχεδιασμού που αποσκοπούν στη μεγιστοποίηση του χρόνου χρήσης, καθώς και την πιθανότητα οι χρήστες να δηλώσουν ανακριβή ηλικία.
Η παρέμβαση περιορίζεται, συνεπώς, στο ελάχιστο απαραίτητο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της προστασίας. Δεν υπάρχει γενική απαγόρευση πρόσβασης στο διαδίκτυο ή σε ψηφιακές υπηρεσίες. Το σχέδιο νόμου επιτρέπει την πρόσβαση σε άτομα ηλικίας μεταξύ 13 και 15 ετών, υπό την προϋπόθεση της ρητής και επαληθευμένης συγκατάθεσης των γονέων, εξαιρεί ορισμένες κατηγορίες υπηρεσιών από το πεδίο εφαρμογής του και διαφοροποιεί τις υποχρεώσεις ανάλογα με τη φύση και τον κίνδυνο των υπηρεσιών που καλύπτονται.
Τα εθνικά μέτρα αποσκοπούν, επομένως, να συμπληρώσουν το ευρωπαϊκό πλαίσιο στους τομείς που δεν έχουν εναρμονιστεί συγκεκριμένα, χωρίς να θίγεται η εφαρμογή του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065 και των λοιπών διατάξεων του δικαίου της Ένωσης.
9γ. Οι επιβαρύνσεις που προκύπτουν από τα προτεινόμενα μέτρα δεν είναι υπερβολικές δεδομένης της σημασίας του επιδιωκόμενου στόχου δημόσιου συμφέροντος, της ιδιαίτερης ευάλωτης θέσης των παιδιών, καθώς και της σοβαρότητας και της πιθανότητας εμφάνισης των εντοπισθέντων κινδύνων.
Το σχέδιο υιοθετεί μια σταδιακή προσέγγιση παρέμβασης με βάση τον κίνδυνο. Δεν εμποδίζει την εν γένει παροχή ψηφιακών υπηρεσιών εντός της πορτογαλικής επικράτειας, ούτε επιβάλλει διαφορετικές απαιτήσεις ανάλογα με τη χώρα εγκατάστασης του παρόχου. Οι υποχρεώσεις αυτές ισχύουν για τις υπηρεσίες που καλύπτονται, εφόσον είναι προσβάσιμες σε παιδιά που διαμένουν στην Πορτογαλία, και καθορίζονται με βάση την ηλικία, τη φύση της υπηρεσίας και τον σχετικό κίνδυνο.
Η ένταση της ίδιας της παρέμβασης διαφοροποιείται. Τα παιδιά ηλικίας κάτω των 13 ετών δεν επιτρέπεται να έχουν πρόσβαση στις εν λόγω υπηρεσίες, ενώ τα παιδιά ηλικίας μεταξύ 13 και 15 ετών μπορούν να έχουν πρόσβαση, υπό την προϋπόθεση της ρητής και επαληθευμένης συγκατάθεσης των γονέων. Για λογαριασμούς που τηρούνται από παιδιά ηλικίας κάτω των 16 ετών, τα προεπιλεγμένα μέτρα προστασίας επικεντρώνονται σε χαρακτηριστικά που σχετίζονται άμεσα με τους εντοπισθέντες κινδύνους, δηλαδή την προστασία της ιδιωτικότητας του λογαριασμού, τη δυνατότητα ανακάλυψης προφίλ, τις αλγοριθμικές συστάσεις, τις κοινωνικές μετρήσεις, το αυτόματο παιχνίδι, την αδιάκοπη κύλιση, την παιχνιδοποίηση και τις μη ουσιώδεις κοινοποιήσεις.
Οι επιβαρύνσεις που προκύπτουν από την επαλήθευση της ηλικίας μετριάζονται επίσης από τις απαιτήσεις που αφορούν την ελαχιστοποίηση των δεδομένων, τη διαλειτουργικότητα και την προστασία της ιδιωτικής ζωής. Το σχέδιο επιτρέπει τη χρήση διαφορετικών τεχνολογικών λύσεων, όπως δημόσια ή πιστοποιημένα ψηφιακά διαπιστευτήρια, μηχανισμούς διαλειτουργικότητας με ευρωπαϊκά διαπιστευτήρια, καθώς και συστήματα απόδειξης ηλικιακού ορίου που διασφαλίζουν την προστασία της ιδιωτικής ζωής, συμπεριλαμβανομένων τεχνικών μηδενικής γνώσης.
Κατά τη στάθμιση των επιπτώσεων στην παροχή υπηρεσιών σε σχέση με τις συνέπειες της μη παρέμβασης, ιδιαίτερη σημασία έχει ο πιθανός αντίκτυπος της συνεχιζόμενης έκθεσης των παιδιών στην ψυχική υγεία, τον ύπνο, τις σχολικές επιδόσεις, την ασφάλεια και την ανάπτυξή τους. Λαμβάνοντας υπόψη τη φύση των κινδύνων, την ιδιαίτερη ευαλωτότητα των υποκειμένων των δεδομένων, το υλικό και προσωπικό πεδίο εφαρμογής του καθεστώτος και τις προβλεπόμενες διασφαλίσεις, οι επιβαλλόμενες επιβαρύνσεις δεν υπερβαίνουν το μέτρο του αναγκαίου για τη διασφάλιση του επιδιωκόμενου επιπέδου προστασίας.
10. Παραπομπές σε βασικά κείμενα:
11. Όχι
12.
13. Όχι
14. Όχι
15. Ναι
16.
Θέματα TBT: Όχι
Θέματα SPS: Όχι
**********
Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σημείο Επαφής οδηγίας (ΕΕ) 2015/1535
Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu