Bericht 001
Mededeling van de Commissie - TRIS/(2026) 2704
Richtlijn (EU) 2015/1535
Kennisgeving: 2026/0522/PT
Kennisgeving van een ontwerptekst van een lidstaat
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20262704.NL
1. MSG 001 IND 2026 0522 PT NL 28-09-2026 PT NOTIF
2. Portugal
3A. Ministério da Economia e da Coesão Territorial
Instituto Português da Qualidade, I.P.
Rua António Gião, n.º 2
2829-513 Caparica
Telefone: + 351 21 294 81 00
Correio eletrónico: not1535@ipq.pt
Website: www.ipq.pt
3B. Assembleia da República (apresentado por Deputados do Grupo Parlamentar do Partido Social Democrata na Assembleia da República, em 02.02.2026).
4. 2026/0522/PT - SERV60 - Internetdiensten
5. Wetsontwerp 398/XVII/1ª houdende vaststelling van maatregelen voor de bescherming van kinderen in digitale omgevingen.
6. Het ontwerp stelt maatregelen vast voor de onlinebescherming van kinderen (van 13 tot en met 15 jaar) die in Portugal wonen. Het is van toepassing op bepaalde dienstverleners die diensten verlenen die een negatieve invloed hebben op de lichamelijke of geestelijke ontwikkeling van deze minderjarigen.
7.
8. Het doel van wetsontwerp nr. 398/XVII/1a is het vaststellen van maatregelen voor de bescherming van kinderen tot en met de leeftijd van 15 jaar in digitale omgevingen. Dit is van toepassing op: a) socialemediaplatforms, onlineweddenschaps- en kansspelplatforms, diensten voor het delen van afbeeldingen en video’s, contenthostingdiensten en communicatie-apps; b) aanbieders van diensten en content waarvoor leeftijdsbeperkingen gelden, met name content die gewelddadig, verslavend of seksueel van aard is, evenals alle andere content die de fysieke of geestelijke ontwikkeling van kinderen kan schaden; c) aanbieders van appopslagdiensten en alle onlinetussenhandelsdiensten waarvan de aard, kenmerken of content de fysieke of geestelijke ontwikkeling van kinderen kan schaden.
De regeling is van toepassing op die dienstverleners wanneer zij diensten ter beschikking stellen van kinderen die in Portugal wonen.
Het volgende is uitgesloten van de toepassing van de voorgestelde wet: a) elektronischecommunicatiediensten tussen personen, zoals gedefinieerd in de wet op de elektronische communicatie; b) speciaal voor kinderen ontworpen online-applicaties en -spellen met een informatief of educatief karakter; c) onlineplatforms en -applicaties die exclusief zijn bedoeld voor de verspreiding van content van duidelijk algemeen belang, met name op het gebied van onderwijs en gezondheid.
Zoals uiteengezet in de toelichting bij het wetsontwerp zelf, wordt voorgesteld om de toegestane minimumleeftijd voor kinderen te verhogen met betrekking tot gegevensbescherming en hun toegang tot platforms en diensten. Er worden verplichtingen opgelegd aan de betrokken dienstverleners, namelijk om mechanismen (met specifieke vereisten) voor leeftijdsverificatie te implementeren en ervoor te zorgen dat platforms en diensten standaard veilig worden geconfigureerd. Er worden ook bepalingen ingevoerd om digitale verslaving te voorkomen en onlinekinderlokking en digitaal geweld tegen kinderen aan te pakken.
De bevoegde instanties die verantwoordelijk zijn voor het toezicht op en het opleggen van sancties bij niet-naleving van de in de ontwerpwetgeving vastgestelde verplichtingen worden ook specifiek aangesteld.
9. De afgelopen twee decennia is de manier waarop kinderen en jongeren zich sociaal gedragen, communiceren en hun identiteitsgevoel ontwikkelen ingrijpend veranderd. De opkomst van sociale media, die sneller plaatsvond dan ooit gezien, heeft stilletjes functies verdrongen die eeuwenlang deel uitmaakten van het gezin, de school en de gemeenschap. Deze verandering vond plotseling plaats zonder institutionele voorbereiding, zonder geschikte regelgeving en zonder volledige kennis van de daarmee gepaard gaande psychologische, educatieve, sociale en culturele kosten.
Uit alle wetenschappelijke gegevens blijkt duidelijk dat het vroegtijdige en voortgezette gebruik van sociale media aanzienlijke negatieve gevolgen heeft gehad voor de geestelijke en emotionele gezondheid van kinderen. Deze gevolgen omvatten meer angst, depressie, zelfbeschadiging, slaapstoornissen en verslavend gedrag.
Daarnaast zijn er negatieve gevolgen voor de concentratie, de schoolprestaties en de cognitieve veerkracht, evenals voor het gevoel van isolatie en de moeilijkheden bij het omgaan met klasgenoten, ouders, leerkrachten en de bredere gemeenschap (die allemaal essentieel zijn voor de volledige ontwikkeling van de persoonlijkheid van kinderen).
Blootstelling aan ongepaste content, kwetsbaarheid voor pesten en cyberpesten, emotionele manipulatie en kinderlokking door vijandige derden zijn in de digitale wereld een alledaagse realiteit geworden.
Het is daarom van cruciaal belang om regels vast te stellen die van toepassing zijn op aanbieders van onlinediensten om kinderen en jongeren te beschermen, hen in staat te stellen vrij en veilig door de digitale wereld te navigeren en hen de vaardigheden bij te brengen om weloverwogen beslissingen te nemen over hun onlineactiviteiten, zonder verslavend gedrag, terwijl de voordelen worden gemaximaliseerd en de risico’s voor hun mentale en sociale welzijn worden geminimaliseerd.
De ontwerpwet heeft tot doel het opvullen van een lacune in de regelgeving die het mogelijk maakte dat digitale platforms (beheerd door multinationals die de bescherming van hun gebruikers niet als prioriteit beschouwden) eenzijdig regels konden vaststellen die de cognitieve en emotionele ontwikkeling van kinderen ernstig beïnvloeden, met name wanneer zij op jonge leeftijd en overmatig worden blootgesteld.
Naarmate digitale technologieën evolueren, moeten de EU-regels, -richtsnoeren en -mechanismen degelijk en toekomstbestendig zijn en op doeltreffende wijze worden gehandhaafd om een hoog niveau van bescherming van minderjarigen in de onlineomgeving te waarborgen.
Het is derhalve in overeenstemming met dit beschermingskader dat de wet een duidelijke en passende minimumleeftijd vaststelt voor de toegang van kinderen tot digitale omgevingen, een ruimte die momenteel grotere risico’s inhoudt dan andere traditioneel gereguleerde activiteiten.
Dit ontwerp valt binnen het kader van de regelgevingsmaatregelen waarover de lidstaten beschikken met betrekking tot aangelegenheden die niet vallen onder de volledige harmonisatie die is bewerkstelligd door Verordening (EU) 2022/2065 en valt tevens, overeenkomstig de bepalingen in Overweging 9 ervan, binnen het toepassingsgebied van nationale wetgeving die geldt voor aanbieders van tussenhandelsdiensten die, met inachtneming van het Unierecht, andere legitieme doelstellingen van algemeen belang beoogt dan die welke met deze verordening worden beoogd, met name op het gebied van een betere bescherming van minderjarigen in digitale omgevingen, onverminderd de naleving van het Unierecht en de vrijheid om diensten van de informatiemaatschappij aan te bieden.
9a. Het ontwerp heeft tot doel de gezondheid, veiligheid en alomvattende ontwikkeling van kinderen te beschermen tegen de specifieke risico’s die gepaard gaan met vroege toegang tot en gebruik van bepaalde digitale diensten.
Het bestaan en de omvang van deze risico’s worden gestaafd door wetenschappelijk en institutioneel bewijs. Uit het onderzoek “Health Behaviour in School-aged Children” (HBSC), dat ongeveer 280 000 11-, 13- en 15-jarigen in 44 landen en regio’s bestrijkt, bleek dat bij 11 % van de jongeren tekenen van problematisch gebruik van sociale media werden vastgesteld, waarbij meisjes vaker werden getroffen (13 % tegenover 9 %) en dat bij 12 % van de jongeren een risico op dwangmatig digitaal gokken werd vastgesteld. UNESCO wijst ook op risico's die verband houden met sociale vergelijking, lichaamsbeeld, cyberpesten en blootstelling aan content die wordt gepromoot door algoritmische aanbevelingssystemen.
De voorgestelde maatregelen houden rechtstreeks verband met de vastgestelde risico’s. De minimumleeftijd en de ouderlijke toestemmingen zullen ervoor zorgen dat kinderen die minder goed in staat zijn risico’s in te schatten, minder vaak op zelfstandige wijze worden blootgesteld aan dergelijke content; leeftijdsverificatie zal de doeltreffendheid van deze beperkingen waarborgen; veilige standaardinstellingen zullen ongewenste blootstelling en interactie verminderen; beperkingen op verslavend ontwerp zijn bedoeld om dwangmatige gebruikspatronen te voorkomen; en mechanismen ter voorkoming van kinderlokking en digitaal geweld zullen specifieke veiligheidsrisico’s aanpakken.
Deze doelstelling wordt op een consistente en systematische manier nagestreefd door een combinatie van toegangsmaatregelen, ontwerpbescherming en risicobeperkende maatregelen. Er geldt geen algemeen verbod op het gebruik van de digitale omgeving door kinderen omdat de educatieve en sociale voordelen van verantwoord gebruik worden erkend.
De aanpak is ook in overeenstemming met de richtsnoeren van de Europese Commissie met betrekking tot artikel 28 van Verordening (EU) 2022/2065 die voorzien in bescherming door ontwerp, beperking van specifieke risico’s voor minderjarigen en doeltreffende mechanismen voor leeftijdsgarantie.
9b. Artikel 69 van de grondwet van de Portugese Republiek legt de Portugese staat de verplichting op om kinderen op bijzondere wijze te beschermen. Het is in deze context dat deze ontwerpwetgeving is opgesteld met als doel deze bescherming concreet vorm te geven in de digitale wereld.
De beschreven maatregelen kunnen gevolgen hebben voor de grensoverschrijdende verlening van diensten van de informatiemaatschappij voor zover zij betrekking hebben op aanbieders die de betrokken diensten aanbieden aan kinderen die in Portugal wonen, ongeacht de staat waar zij zijn gevestigd. De regeling maakt echter geen onderscheid op basis van de nationaliteit of de plaats van vestiging van de dienstverlener maar is gebaseerd op objectieve criteria die verband houden met de aard van de dienst, de ontvangers ervan en de risico’s die eraan verbonden zijn.
Hoewel het huidige wettelijke kader belangrijke algemene verplichtingen vastlegt met betrekking tot de bescherming van minderjarigen, biedt het op zichzelf geen toereikende oplossing voor de diverse specifieke risico’s die zijn vastgesteld. In het bijzonder ontbreekt er momenteel in de Portugese wetgeving een alomvattend kader dat een minimumleeftijd voor zelfstandige toegang tot de betreffende diensten, ouderlijke toestemming, leeftijdsverificatie, standaard veilige instellingen en specifieke beperkingen op functies die dwangmatig gebruik door kinderen kunnen stimuleren, combineert.
Er werd gekeken naar minder ingrijpende maatregelen, namelijk initiatieven op het gebied van digitale geletterdheid, voorlichting en opleiding voor ouders en kinderen, vrijwillige instrumenten voor ouderlijk toezicht en mechanismen voor zelfregulering of mederegulering. Dergelijke instrumenten zijn relevant en vullen elkaar aan maar kunnen op zichzelf geen gelijkwaardig beschermingsniveau waarborgen, met name wat betreft veelgebruikte diensten, algoritmische aanbevelingssystemen, ontwerpmechanismen die zijn bedoeld om de gebruikstijd te maximaliseren en de mogelijkheid dat gebruikers een onjuiste leeftijd opgeven.
De maatregel blijft daarom beperkt tot hetgeen noodzakelijk is om de doeltreffendheid van de bescherming te waarborgen. Er geldt geen algemeen verbod op toegang tot het internet of digitale diensten. De ontwerpwetgeving staat toegang toe voor personen tussen 13 en 15 jaar, op voorwaarde dat de ouders hiervoor uitdrukkelijk en duidelijk toestemming geven; het sluit bepaalde categorieën diensten uit van het toepassingsgebied; en het maakt een onderscheid tussen verplichtingen op basis van de aard en het risico van de betrokken diensten.
Nationale maatregelen zijn dan ook bedoeld om het Europese kader op de niet-specifiek geharmoniseerde gebieden aan te vullen, onverminderd de toepassing van Verordening (EU) 2022/2065 en de andere bepalingen van het Unierecht.
9c. De uit de voorgestelde maatregelen voortvloeiende lasten zijn niet buitensporig met het oog op het belang van de nagestreefde doelstelling van algemeen belang, de specifieke kwetsbaarheid van kinderen en de ernst en waarschijnlijkheid van de vastgestelde risico’s.
Het ontwerp voorziet in een graduele risicogebaseerde interventie. Het vormt in het algemeen geen beletsel voor het aanbieden van digitale diensten op Portugees grondgebied en legt evenmin verschillende vereisten op naargelang het land van vestiging van de aanbieder. Deze verplichtingen zijn van toepassing op de betreffende diensten voor zover deze toegankelijk zijn voor kinderen die in Portugal wonen en worden vastgesteld op basis van de leeftijd, de aard van de dienst en het daarmee gepaard gaande risico.
De intensiteit van de interventie zelf wordt gedifferentieerd. Kinderen jonger dan 13 jaar hebben geen toegang tot de diensten in kwestie, terwijl kinderen tussen 13 en 15 jaar dit wel kunnen hebben mits uitdrukkelijke en geverifieerde toestemming van de ouders. Voor accounts van kinderen jonger dan 16 jaar zijn de standaardbeschermingsmaatregelen gericht op features die rechtstreeks verband houden met de vastgestelde risico’s, namelijk de privacy van de account, de vindbaarheid van het profiel, algoritmische aanbevelingen, sociale maatstaven, autoplay, oneindig scrollen, gamificatie en niet-essentiële meldingen.
De lasten die voortvloeien uit leeftijdsverificatie worden ook beperkt door vereisten met betrekking tot gegevensminimalisering, interoperabiliteit en bescherming van de privacy. In het kader van het ontwerp worden verschillende technologische oplossingen toegelaten, met inbegrip van openbare of gecertificeerde digitale gegevens, interoperabele mechanismen met Europese gegevens en systemen die de leeftijdsdrempel in acht nemen, met inbegrip van nulkennistechnieken.
Bij het afwegen van de gevolgen voor de dienstverlening tegen de gevolgen van niet-ingrijpen is met name het potentiële effect van de aanhoudende blootstelling van kinderen op de geestelijke gezondheid, slaap, schoolprestaties, veiligheid en ontwikkeling van bijzonder belang. Rekening houdend met de aard van de risico’s, de bijzondere kwetsbaarheid van de betrokkenen, het materiële en persoonlijke toepassingsgebied van de regeling en de geboden waarborgen, reiken de opgelegde lasten niet verder dan nodig is om het beoogde beschermingsniveau te waarborgen.
10. Verwijzingen naar de basisteksten:
11. Nee
12.
13. Nee
14. Nee
15. Ja
16.
TBT-aspect: Nee
SPS-aspect: Nee
**********
Europese Commissie
Contactpunt Richtlijn (EU) 2015/1535
email: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu