Bericht 001
Mededeling van de Commissie - TRIS/(2026) 1899
Richtlijn (EU) 2015/1535
Kennisgeving: 2026/0369/ES
Kennisgeving van een ontwerptekst van een lidstaat
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20261899.NL
1. MSG 001 IND 2026 0369 ES NL 13-07-2026 ES NOTIF
2. Spain
3A. Subdirección General de Asuntos Industriales, Energéticos, de Transportes y Comunicaciones, y de Medio Ambiente
Dirección General de Coordinación del Mercado Interior y otras Políticas Comunitarias
Secretaría de Estado para la Unión Europea
Ministerio de Asuntos Exteriores, Unión Europea y Cooperación
3B. Subdirección General de Residuos
Dirección General de Calidad y Evaluación Ambiental
Secretaría de Estado de Medio Ambiente
Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico
4. 2026/0369/ES - S20E - Afval
5. Ontwerp van een koninklijk besluit tot regeling van het beheer van afval van vochtige doekjes en ballonnen.
6. Dit koninklijk besluit is van toepassing op vochtige wegwerpdoekjes en plastic wegwerpballonnen die op de Spaanse markt worden gebracht, alsmede op het afval dat ontstaat door het gebruik van die producten.
7.
8. De aangemelde maatregel pakt het risico aan dat voortvloeit uit het feit dat producenten de gevolgen voor het milieu, de economie en de volksgezondheid die gepaard gaan met afval van vochtige wegwerpdoekjes en wegwerpballonnen die plastic bevatten onvoldoende internaliseren. Dit heeft geleid tot grote hoeveelheden afval en ernstige verstoringen van de infrastructuur voor afvalverwerking en afvalwaterzuivering.
Uit de beschikbare gegevens blijkt dat beide producten steevast tot de meest voorkomende vormen van zeeafval in de Europese Unie behoren en aanzienlijke grensoverschrijdende gevolgen hebben. Deze hoge concentratie wijst erop dat de huidige patronen inzake afvalproductie, consumptie en beheer ontoereikend zijn om te voorkomen dit in het milieu terechtkomt.(1)
In het geval van vochtige doekjes is het risico niet enkel beperkt tot de doekjes die plastic bevatten. De ontwerpregelgeving gaat dan ook verder dan de bepalingen van Richtlijn 2019/904 en heeft ook betrekking op vochtige doekjes die zijn vervaardigd uit niet-gemodificeerde natuurlijke polymeren, voor zover deze niet voldoen aan norm UNE 149002:2022, Acceptatiecriteria voor wegwerpproducten die via het toilet worden afgevoerd omdat deze producten eveneens niet goed ontbinden en blokkades, verstoppingen en overstromingen veroorzaken. Dit leidt dan weer tot rechtstreekse lozing van afval in waterlichamen en brengt zeer hoge economische kosten met zich mee voor openbare waterbeheerinstanties (2;3) die voornamelijk door de lokale overheden en uiteindelijk door de samenleving worden gedragen.
Deze uitbreiding van het toepassingsgebied is gebaseerd op het tweede lid van slotbepaling 7 van wet 7/2022 van 8 april inzake afval en verontreinigde grond voor een circulaire economie waarin wordt bepaald dat de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid ook van toepassing is op andere vochtige doekjes die niet vallen onder artikel 60, lid 1, van de bovengenoemde wet die uitsluitend betrekking heeft op vochtige doekjes die plastic bevatten.
Bij wegwerpballonnen die plastic bevatten, vloeit het risico voort uit het wijdverbreide gebruik ervan in het kader van buitenactiviteiten en de grote kans dat ze rondslingerend afval worden. In de effectbeoordeling bij Richtlijn (EU) 2019/904 wordt ook opgemerkt dat er momenteel geen volledig haalbare alternatieve ontwerpen bestaan waarmee het effect op het milieu kan worden vermeden. Dit versterkt de noodzaak om regelgevende stimuleringsmaatregelen in te voeren die zich rechtstreeks tot de producenten richten.
In dit verband is uitgebreide producentenverantwoordelijkheid een passend en doeltreffend instrument om de nagestreefde doelstellingen inzake algemeen belang te verwezenlijken omdat hierdoor de milieu- en economische kosten die gepaard gaan met afvalpreventie en -beheer die momenteel niet in de prijs van het product worden weerspiegeld, aan de producenten kunnen worden doorgerekend. Eerdere ervaringen met de tenuitvoerlegging in Spanje van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor andere afvalstromen tonen aan dat deze aanpak doeltreffend is.
De maatregel streeft de doelstelling van algemeen belang op samenhangende en systematische wijze na door een volledige integratie in het kader van de Europese en nationale afvalwetgeving, de beginselen “de vervuiler betaalt” en “afvalhiërarchie” toe te passen en wet 7/2022 van 8 april 2022 uit te voeren vanuit het oogpunt van de circulaire economie. Bij de ontwerpregelgeving zijn alle belanghebbenden betrokken zodat een evenredige en consistente aanpak wordt gewaarborgd die erop is gericht de impact van deze producten doeltreffend te verminderen.
1) Effectbeoordeling Deel 2/3 - https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
2) https://www.eureau.org/documents/7858-position-paper-on-wet-wipes/file
3) https://www.daquas.es/images/publicaciones/informacion-sector/2019-declaracionadhesion.pdf
4) Effectbeoordeling Deel 2/3 - https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-lit
9. De grondslag voor dit ontwerp van koninklijk besluit is te vinden in de artikelen 37 en 60 van wet 7/2022 van 8 april inzake afval en verontreinigde grond voor een circulaire economie die voorziet in de ontwikkeling van een regeling inzake uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor wegwerpdoekjes en ballonnen die plastic bevatten.
9 bis De aangemelde maatregel pakt het risico aan dat voortvloeit uit het feit dat producenten de gevolgen voor het milieu, de economie en de volksgezondheid die gepaard gaan met afval van vochtige wegwerpdoekjes en wegwerpballonnen die plastic bevatten onvoldoende internaliseren. Dit heeft geleid tot grote hoeveelheden afval en ernstige verstoringen van de infrastructuur voor afvalverwerking en afvalwaterzuivering.
Uit de beschikbare gegevens blijkt dat beide producten steevast tot de meest voorkomende vormen van zeeafval in de Europese Unie behoren en aanzienlijke grensoverschrijdende gevolgen hebben (* 1). Deze hoge concentratie wijst erop dat de huidige patronen inzake afvalproductie, consumptie en beheer ontoereikend zijn om te voorkomen dat dit in het milieu terechtkomt.
In het geval van vochtige doekjes is het risico niet enkel beperkt tot de doekjes die plastic bevatten. De ontwerpregelgeving gaat verder en heeft ook betrekking op vochtige doekjes die zijn vervaardigd uit niet-gemodificeerde natuurlijke polymeren, voor zover deze niet voldoen aan norm UNE 149002:2022, Acceptatiecriteria voor wegwerpproducten die via het toilet worden afgevoerd omdat deze producten eveneens niet goed ontbinden en blokkades, verstoppingen en overstromingen veroorzaken. Dit leidt dan weer tot rechtstreekse lozing van afval in waterlichamen en brengt zeer hoge economische kosten met zich mee voor openbare waterbeheerinstanties (*2 en 3) die voornamelijk door de lokale overheden en uiteindelijk door de samenleving worden gedragen.
Deze uitbreiding van het toepassingsgebied is gebaseerd op het tweede lid van slotbepaling 7 van wet 7/2022 van 8 april inzake afval en verontreinigde grond voor een circulaire economie waarin wordt bepaald dat de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid ook van toepassing is op andere vochtige doekjes die niet vallen onder artikel 60, lid 1, van de bovengenoemde wet die uitsluitend betrekking heeft op vochtige doekjes die plastic bevatten.
Bij wegwerpballonnen die plastic bevatten, vloeit het risico voort uit het wijdverbreide gebruik ervan in het kader van buitenactiviteiten en de grote kans dat ze rondslingerend afval worden. In de effectbeoordeling bij Richtlijn (EU) 2019/904 (*4) wordt ook opgemerkt dat er momenteel geen volledig haalbare alternatieve ontwerpen bestaan waarmee het effect op het milieu kan worden vermeden. Dit versterkt de noodzaak om regelgevende stimuleringsmaatregelen in te voeren die zich rechtstreeks tot de producenten richten.
In dit verband is uitgebreide producentenverantwoordelijkheid een passend en doeltreffend instrument om de nagestreefde doelstellingen inzake algemeen belang te verwezenlijken omdat hierdoor de milieu- en economische kosten die gepaard gaan met afvalpreventie en -beheer die momenteel niet in de prijs van het product worden weerspiegeld, aan de producenten kunnen worden doorgerekend. Eerdere ervaringen met de tenuitvoerlegging in Spanje van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor andere afvalstromen tonen aan dat deze aanpak doeltreffend is.
De maatregel streeft de doelstelling van algemeen belang op samenhangende en systematische wijze na door een volledige integratie in het kader van de Europese en nationale afvalwetgeving, de beginselen “de vervuiler betaalt” en “afvalhiërarchie” toe te passen en wet 7/2022 van 8 april 2022 uit te voeren vanuit het oogpunt van de circulaire economie. Bij de ontwerpregelgeving zijn alle belanghebbenden betrokken zodat een evenredige en consistente aanpak wordt gewaarborgd die erop is gericht de impact van deze producten doeltreffend te verminderen.
* 1) Effectbeoordeling Deel 2/3 - https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
*2) https://www.eureau.org/documents/7858-position-paper-on-wet-wipes/file
*3) 2019-declaracionadhesion.pdf
* 4) Effectbeoordeling Deel 2/3 - https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
9 ter De aangemelde ontwerpmaatregel valt binnen het toepassingsgebied van de op Europees niveau vastgestelde rapportage- en handhavingsverplichtingen op het gebied van afvalstoffen en vormt geen beperking van de interne markt. Het voert verplichtingen in voor producenten van vochtige doekjes en ballonnen (uitgebreide producentenverantwoordelijkheid), evenals etiketteringsvereisten en verplichtingen met betrekking tot gegevensverzameling en rapportage. Deze verplichtingen worden al op grote schaal toegepast in lidstaten en sluiten aan bij de doelstelling om de kosten die voortvloeien uit afvalbeheer te financieren, met name de kosten die verband houden met het opruimen, vervoeren en verwerken van afval.
De gevolgen voor de grensoverschrijdende handel en diensten blijven beperkt tot de vereiste dat elke producent, ongeacht zijn oorsprong (binnenlands, uit een andere lidstaat of uit een derde land), die deze producten op de Spaanse markt brengt, voldoet aan de vastgestelde verplichtingen, zoals registratie in het desbetreffende register, deelname aan een regeling voor uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en voldoet dan ook aan de financiële en rapportageverplichtingen. Deze vereisten liggen in lijn met de verplichte tenuitvoerlegging in de hele Europese Unie van Richtlijn (EU) 2019/904, die zorgt voor een geharmoniseerd kader en aanzienlijke verstoringen van de interne markt voorkomt.
De ontwerpregelgeving bevat twee specifieke bepalingen op nationaal niveau die zijn gebaseerd op het Spaanse primaire recht, met als doel het algemeen belang te dienen en de negatieve milieueffecten als gevolg van ontoereikend beheer te verminderen:
i) Het betreft natte doekjes gemaakt van chemisch niet-gemodificeerde natuurlijke polymeren, mits zij niet voldoen aan norm UNE 149002:2022, d.w.z. doekjes die geen plastic wegwerpdoekjes zijn (een mogelijkheid die reeds in punt 1 is vermeld).
ii) Het voorziet in een verplichting voor de producenten van alle doekjes die onder de norm vallen inzake de financiering van de opruiming van afval dat verspreid is over de infrastructuur voor afvalverwerking en afvalwaterzuivering (een aspect dat reeds deel uitmaakte van de circulaire economie). Bovendien maakt het deel uit van een gecoördineerde strategie op het niveau van de Europese Unie die zorgt voor samenhang in de regelgeving, rechtszekerheid en de goede werking van de interne markt (zoals aangemeld via het TRIS-systeem in het kader van de kennisgeving van wet 7/2022). Deze financiering zal geleidelijk worden ingevoerd en tegen 2032 100 % van de kosten dekken voor plastic wegwerpdoekjes en de helft van de kosten voor niet-plastic wegwerpdoekjes.
Er bestaat momenteel geen regelgevingskader waarin op uitgebreide wijze maatregelen zijn opgenomen om de gevolgen van dit afval te voorkomen en te verhelpen en er zijn evenmin specifieke wettelijke instrumenten die deze risico’s bij de bron aanpakken. De voorgestelde maatregel vormt de noodzakelijke ontwikkeling van de huidige regelgeving om doeltreffend op deze uitdagingen te kunnen reageren.
Als alternatief werd enerzijds overwogen om deze afvalstromen niet te reguleren of om geen regelingen voor producentenverantwoordelijkheid (EPR) in te voeren. Dit is uitgesloten omdat het onverenigbaar is met de verplichting om Richtlijn (EU) 2019/904 om te zetten. Anderzijds werd overwogen om het toepassingsgebied van de maatregel strikt te beperken tot de bepalingen van die richtlijn waardoor bepaalde vochtige doekjes buiten beschouwing zouden blijven. Ook deze optie werd verworpen omdat het overeenkomstig de nationale wetgeving noodzakelijk was om iets te doen aan de negatieve gevolgen van deze producten die, ook al zijn ze niet uitdrukkelijk in de richtlijn opgenomen, aanzienlijke problemen veroorzaken op het gebied van afvalverwerkingsvoorziening en milieubescherming.
In dit verband vormt de vastgestelde maatregel het minst ingrijpende middel om de beoogde doelstellingen te verwezenlijken omdat deze een evenredige reeks verplichtingen vaststelt die is ontworpen om de productie van afval en de gevolgen daarvan voor ecosystemen – met name mariene ecosystemen – te verminderen, evenals de kosten die gepaard gaan met het onderhoud van openbare infrastructuur. Als deze maatregel niet wordt aangenomen, zouden deze kosten blijven stijgen en ten laste komen van de belastingbetalers, terwijl de maatregel is gericht op preventie, innovatie, ecologisch ontwerp en de overgang naar
9 quater De door de maatregel opgelegde beperkingen zijn evenredig met het belang van de nagestreefde doelstelling van algemeen belang, namelijk het verminderen van negatieve gevolgen voor het milieu, de economie en de gezondheid. Deze gevolgen zijn niet hypothetisch maar een bewezen realiteit die van invloed is op de stranden, zeeën en oceanen van de Europese Unie (1), op water- en aardse ecosystemen en op de afvalverwerkings- en zuiveringsinfrastructuren in zowel stedelijke als landelijke gebieden. De toenemende omvang van deze effecten en de verslechterende trend ervan rechtvaardigen de aanneming van regelgevingsmaatregelen zoals die welke worden overwogen en dit in aansluiting op de inspanningen van de Europese Unie en de lidstaten om afvalpreventie en de circulaire economie te bevorderen.
In dit verband is naar behoren rekening gehouden met de bescherming van het algemeen belang in verhouding tot de mogelijke mate van verstoring van de werking van de interne markt en is geconcludeerd dat het algemeen belang hier duidelijk voorrang heeft. De toename van plastic afval in de zee vormt een aanzienlijke bedreiging voor ecosystemen, biodiversiteit en menselijke gezondheid, alsook voor belangrijke economische sectoren zoals toerisme, visserij en zeevervoer en is een grensoverschrijdend probleem. Volgens de effectbeoordeling voor Richtlijn (EU) 2019/904 zal de uitvoering van de geplande maatregelen – waaronder uitgebreide producentenverantwoordelijkheid, reductiedoelstellingen en etiketteringsvereisten – leiden tot een aanzienlijke vermindering van afval in zee. Naar schatting zou de hoeveelheid afval van wegwerpplastic met ongeveer de helft kunnen worden verminderd.
Bovendien zou het niet verwezenlijken van de doelstellingen van algemeen belang leiden tot aanzienlijk grotere schade dan de schade die voortvloeit uit de toepassing van de maatregel. Volgens voornoemde effectbeoordeling zou de uitvoering van de maatregelen met betrekking tot wegwerpplastic het tegen 2030 mogelijk maken om de uitstoot van 2,6 miljoen ton CO₂-equivalent te voorkomen en milieuschade ter waarde van 11 miljard euro te vermijden. Hoewel deze maatregelen nalevingskosten voor bedrijven (ongeveer 2 miljard euro) en kosten voor afvalbeheer (ongeveer 510 miljoen euro) met zich meebrengen, leiden ze ook tot aanzienlijke besparingen voor consumenten die worden geschat op ongeveer 6,5 miljard euro, zij het dat dit gepaard gaat met bepaalde veranderingen in het consumptiegedrag.
De ontwerpwetgeving voorziet hoe dan ook in een gefaseerde aanpak voor de financiering van de kosten van de reiniging van de afvalverwerkings- en afvalwaterzuiveringsinfrastructuur. Dit zal de financiële gevolgen voor producenten van natte doekjes verzachten, de geleidelijke aanpassing van de betrokken bedrijven vereenvoudigen en kan vergezeld gaan van maatregelen om consumenten aan te moedigen om geschiktere consumptie- en afvalverwijderingsgewoonten aan te nemen, wat ook zal leiden tot een vermindering van de kosten die door de producenten moeten worden gedragen.
De maatregel biedt dan ook een passend evenwicht tussen de beoogde voordelen en de opgelegde lasten, aangezien het een evenredig en noodzakelijk instrument is om een probleem aan te pakken dat steeds belangrijker wordt op milieu- en sociaal gebied.
(1) Joint Research Centre (JRC), Georg Hanke, JRC Technical Reports, “Marine Beach Litter in Europe – Top Items”, 2016
10. Verwijzingen naar de basisteksten: 2020/0658/E
De basisteksten zijn reeds toegezonden in het kader van een eerdere kennisgeving:
2020/0658/E
11. Nee
12.
13. Nee
14. Nee
15. Ja
16.
TBT-aspect:
Het ontwerp is een technisch voorschrift of een conformiteitsbeoordeling.
SPS-aspect: Nee
**********
Europese Commissie
Contactpunt Richtlijn (EU) 2015/1535
email: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
