Wiadomość 001
Informacja od Komisji - TRIS/(2026) 1899
dyrektywa (UE) 2015/1535
Powiadomienie: 2026/0369/ES
Powiadomienie o projekcie tekstu przez państwo członkowskie
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20261899.PL
1. MSG 001 IND 2026 0369 ES PL 13-07-2026 ES NOTIF
2. Spain
3A. Subdirección General de Asuntos Industriales, Energéticos, de Transportes y Comunicaciones, y de Medio Ambiente
Dirección General de Coordinación del Mercado Interior y otras Políticas Comunitarias
Secretaría de Estado para la Unión Europea
Ministerio de Asuntos Exteriores, Unión Europea y Cooperación
3B. Subdirección General de Residuos
Dirección General de Calidad y Evaluación Ambiental
Secretaría de Estado de Medio Ambiente
Ministerio para la Transición Ecológica y el Reto Demográfico
4. 2026/0369/ES - S20E - Odpady
5. Projekt dekretu królewskiego w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z chusteczek nawilżanych i balonów.
6. Niniejszy dekret królewski ma zastosowanie do wprowadzanych do obrotu w Hiszpanii chusteczek nawilżanych i balonów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, a także do odpadów powstających w wyniku stosowania tych produktów.
7.
8. Zgłoszony środek ma na celu przeciwdziałanie ryzyku wynikającemu z faktu, że producenci nie uwzględniają w wystarczającym stopniu skutków dla środowiska, gospodarki i zdrowia ludzkiego związanych z odpadami pochodzącymi z chusteczek nawilżanych jednorazowego użytku oraz balonów jednorazowego użytku zawierających tworzywa sztuczne, co doprowadziło do znacznego zanieczyszczenia środowiska oraz poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu infrastruktury sanitarnej i oczyszczalni ścieków.
Z dostępnych danych wynika, że oba produkty niezmiennie należą do najczęściej występujących rodzajów odpadów morskich w Unii Europejskiej i powodują znaczące skutki transgraniczne. Tak wysoki poziom wskazuje, że obecne wzorce produkcji, konsumpcji i gospodarowania odpadami są niewystarczające, by zapobiec ich przedostawaniu się do środowiska.(1)
W przypadku chusteczek nawilżanych ryzyko nie ogranicza się wyłącznie do tych, które zawierają tworzywa sztuczne. W związku z tym projektowane przepisy wykraczają poza zakres przepisów dyrektywy 2019/904 i obejmują chusteczki nawilżane wykonane z niemodyfikowanych polimerów naturalnych, o ile nie spełniają one wymagań normy UNE 149002:2022 „Kryteria dopuszczenia produktów jednorazowego użytku przeznaczonych do spłukiwania w toalecie”, ponieważ produkty te również nie ulegają prawidłowemu rozkładowi i powodują zatory, niedrożność oraz przelewanie się ścieków. To z kolei prowadzi do bezpośredniego odprowadzania odpadów do zbiorników wodnych, co generuje bardzo wysokie koszty ekonomiczne dla publicznych organów zarządzających gospodarką wodną (2;3), ponoszone głównie przez władze lokalne, a ostatecznie przez społeczeństwo.
To rozszerzenie zakresu stosowania opiera się na ustępie drugim postanowienia końcowego nr 7 ustawy nr 7/2022 z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zanieczyszczonych odpadach i zanieczyszczonej glebie w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym, które zezwala na stosowanie zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do innych chusteczek nawilżanych, nieobjętych art. 60 ust. 1 wspomnianej ustawy, który odnosi się wyłącznie do chusteczek nawilżanych zawierających tworzywa sztuczne.
W przypadku balonów jednorazowego użytku zawierających tworzywa sztuczne ryzyko wynika z ich powszechnego stosowania podczas zajęć na świeżym powietrzu oraz z tego, że bardzo łatwo stają się one śmieciami porzuconymi w przestrzeni publicznej. W ocenie skutków dotyczącej dyrektywy (UE) 2019/904 zaznaczono również, że obecnie nie istnieją w pełni realne alternatywne rozwiązania konstrukcyjne pozwalające uniknąć ich oddziaływania na środowisko, co potwierdza potrzebę wprowadzenia zachęt regulacyjnych skierowanych bezpośrednio do producentów.
W tym kontekście rozszerzona odpowiedzialność producenta stanowi odpowiednie i skuteczne narzędzie służące realizacji wyznaczonych celów leżących w interesie publicznym, ponieważ pozwala na przeniesienie na producentów kosztów środowiskowych i ekonomicznych związanych z zapobieganiem powstawaniu odpadów i gospodarowaniem nimi – które obecnie nie są uwzględnione w cenie produktu. Wcześniejsze doświadczenia we wdrażaniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w Hiszpanii w odniesieniu do innych strumieni odpadów wskazują na skuteczność tego podejścia.
Środek ten służy realizacji celu leżącego w interesie publicznym w spójny i systematyczny sposób poprzez pełną integrację z ramami europejskiego i krajowego prawa dotyczącego odpadów, stosowanie zasad „zanieczyszczający płaci” oraz „hierarchii postępowania z odpadami”, a także wdrażanie ustawy nr 7/2022 z dnia 8 kwietnia 2022 r. z perspektywy gospodarki o obiegu zamkniętym. Projekt ustawy uwzględnia interesy wszystkich zainteresowanych stron, zapewniając proporcjonalne i spójne podejście mające na celu skuteczne ograniczenie wpływu tych produktów.
(1) Ocena skutków, część 2/3 – https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
(2) https://www.eureau.org/documents/7858-position-paper-on-wet-wipes/file
(3) https://www.daquas.es/images/publicaciones/informacion-sector/2019-declaracionadhesion.pdf
(4) Ocena skutków, część 2/3 – https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-lit
9. Podstawę niniejszego projektu dekretu królewskiego stanowią art. 37 i 60 ustawy nr 7/2022 z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zanieczyszczonych odpadach i zanieczyszczonej glebie w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym, która przewiduje wprowadzenie systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do chusteczek i balonów jednorazowego użytku zawierających tworzywa sztuczne.
9a. Zgłoszony środek ma na celu przeciwdziałanie ryzyku wynikającemu z faktu, że producenci nie uwzględniają w wystarczającym stopniu skutków dla środowiska, gospodarki i zdrowia ludzkiego związanych z odpadami pochodzącymi z chusteczek nawilżanych jednorazowego użytku oraz balonów jednorazowego użytku zawierających tworzywa sztuczne, co doprowadziło do znacznego zanieczyszczenia środowiska oraz poważnych zakłóceń w funkcjonowaniu infrastruktury sanitarnej i oczyszczalni ścieków.
Z dostępnych danych wynika, że oba produkty niezmiennie należą do najczęściej występujących rodzajów odpadów morskich w Unii Europejskiej i powodują znaczące skutki transgraniczne (*1). Tak wysoki poziom wskazuje, że obecne wzorce produkcji, konsumpcji i gospodarowania odpadami są niewystarczające, by zapobiec ich przedostawaniu się do środowiska.
W przypadku chusteczek nawilżanych ryzyko nie ogranicza się wyłącznie do tych, które zawierają tworzywa sztuczne. W związku z tym projektowane przepisy mają szerszy zakres i obejmują chusteczki nawilżane wykonane z niemodyfikowanych polimerów naturalnych, o ile nie spełniają one wymagań normy UNE 149002:2022 „Kryteria dopuszczenia produktów jednorazowego użytku przeznaczonych do spłukiwania w toalecie”, ponieważ produkty te również nie ulegają prawidłowemu rozkładowi i powodują zatory, niedrożność oraz przelewanie się ścieków. To z kolei prowadzi do bezpośredniego odprowadzania odpadów do zbiorników wodnych, co generuje bardzo wysokie koszty ekonomiczne dla publicznych organów zarządzających gospodarką wodną (*2 i 3), ponoszone głównie przez władze lokalne, a ostatecznie przez społeczeństwo.
To rozszerzenie zakresu stosowania opiera się na ustępie drugim postanowienia końcowego nr 7 ustawy nr 7/2022 z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zanieczyszczonych odpadach i zanieczyszczonej glebie w kontekście gospodarki o obiegu zamkniętym, które pozwala na stosowanie zasady rozszerzonej odpowiedzialności producenta w odniesieniu do innych chusteczek nawilżanych, nieobjętych art. 60 ust. 1 wspomnianej ustawy, który odnosi się wyłącznie do chusteczek nawilżanych zawierających tworzywa sztuczne.
W przypadku balonów jednorazowego użytku zawierających tworzywa sztuczne ryzyko wynika z ich powszechnego stosowania podczas zajęć na świeżym powietrzu oraz z tego, że bardzo łatwo stają się one śmieciami porzuconymi w przestrzeni publicznej. W ocenie skutków dotyczącej dyrektywy (UE) 2019/904 (*4) zaznaczono również, że obecnie nie istnieją w pełni realne alternatywne rozwiązania konstrukcyjne zapobiegające ich oddziaływaniu na środowisko, co potwierdza potrzebę wprowadzenia zachęt regulacyjnych skierowanych bezpośrednio do producentów.
W tym kontekście rozszerzona odpowiedzialność producenta stanowi odpowiednie i skuteczne narzędzie służące realizacji wyznaczonych celów leżących w interesie publicznym, ponieważ pozwala na przeniesienie na producentów kosztów środowiskowych i ekonomicznych związanych z zapobieganiem powstawaniu odpadów i gospodarowaniem nimi – które obecnie nie są uwzględnione w cenie produktu. Wcześniejsze doświadczenia we wdrażaniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w Hiszpanii w odniesieniu do innych strumieni odpadów wskazują na skuteczność tego podejścia.
Środek ten służy realizacji celu leżącego w interesie publicznym w spójny i systematyczny sposób poprzez pełną integrację z ramami europejskiego i krajowego prawa dotyczącego odpadów, stosowanie zasad „zanieczyszczający płaci” oraz „hierarchii postępowania z odpadami”, a także wdrażanie ustawy nr 7/2022 z dnia 8 kwietnia 2022 r. z perspektywy gospodarki o obiegu zamkniętym. Projekt ustawy uwzględnia interesy wszystkich zainteresowanych stron, zapewniając proporcjonalne i spójne podejście mające na celu skuteczne ograniczenie wpływu tych produktów.
(*1) Ocena skutków, część 2/3 – https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
(*2) https://www.eureau.org/documents/7858-position-paper-on-wet-wipes/file
(*3) 2019-declaracionadhesion.pdf
(*4) Ocena skutków, część 2/3 – https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/1502-Reducing-marine-litter-action-on-single-use-plastics-and-fishing-gear_es
9b. Zgłoszony projekt środka wchodzi w zakres obowiązków dotyczących przekazywania informacji i wdrażania ustanowionych na szczeblu europejskim w dziedzinie odpadów i nie stanowi ograniczenia dla rynku wewnętrznego. Wprowadza on obowiązki dla producentów chusteczek nawilżanych i balonów, a także wymogi dotyczące etykietowania i obowiązki związane z gromadzeniem danych i sprawozdawczością. Obowiązki te są już powszechnie wdrażane w państwach członkowskich i są dostosowane do celu, jakim jest finansowanie kosztów wynikających z gospodarowania odpadami, w szczególności kosztów związanych z oczyszczaniem, transportem i przetwarzaniem odpadów.
Wpływ na handel transgraniczny i usługi transgraniczne ogranicza się do wymogu, aby każdy producent, niezależnie od pochodzenia (krajowy, z innego państwa członkowskiego lub z państwa trzeciego), wprowadzający te produkty do obrotu w Hiszpanii, przestrzegał ustalonych obowiązków, takich jak rejestracja w odpowiednim rejestrze i uczestnictwo w systemie rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a także wypełniał obowiązki finansowe i sprawozdawcze. Wymogi te są spójne z obowiązkowym wdrożeniem w całej Unii Europejskiej dyrektywy (UE) 2019/904, która zapewnia zharmonizowane ramy i pozwala uniknąć znaczących zakłóceń na rynku wewnętrznym.
Projekt ustawy zawiera dwa przepisy szczegółowe na szczeblu krajowym, oparte na prawie pierwotnym Hiszpanii, mające na celu służenie interesowi publicznemu i ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko związanego z nieodpowiednim gospodarowaniem:
(i) obejmuje swoim zakresem chusteczki nawilżane wykonane z naturalnych polimerów niemodyfikowanych chemicznie, pod warunkiem że nie spełniają one wymagań normy UNE 149002:2022, tj. chusteczki niebędące produktami jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (możliwość ta została już wspomniana w ust. 1);
(ii) nakłada na producentów wszystkich chusteczek objętych normą obowiązek finansowania usuwania śmieci rozproszonych w infrastrukturze sanitarnej i infrastrukturze oczyszczania ścieków (aspekt, który był już częścią gospodarki o obiegu zamkniętym). Ponadto stanowi on część skoordynowanej strategii na szczeblu Unii Europejskiej, zapewniającej spójność regulacyjną, pewność prawną oraz prawidłowe funkcjonowanie jednolitego rynku (zgodnie z informacją przekazaną za pośrednictwem systemu TRIS przy notyfikacji ustawy nr 7/2022). Finansowanie to będzie wprowadzane stopniowo, a do 2032 r. osiągnie poziom 100% kosztów w przypadku chusteczek będących produktami jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych oraz połowy kosztów w przypadku chusteczek niebędących produktami jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych.
Nie istnieją obecnie żadne ramy regulacyjne kompleksowo odzwierciedlające środki mające na celu zapobieganie skutkom tych odpadów i ich korygowanie, ani konkretne instrumenty prawne przeciwdziałające tym zagrożeniom u źródła. Proponowany środek stanowi niezbędne rozszerzenie obowiązujących przepisów, mające na celu skuteczne sprostanie tym wyzwaniom.
Jako alternatywy rozważano z jednej strony możliwość nieuregulowania tych strumieni odpadów, a z drugiej strony wdrożenie systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Rozwiązanie to zostało wykluczone, ponieważ jest niezgodne z obowiązkiem transpozycji dyrektywy (UE) 2019/904. Z drugiej strony uznano, że zakres środka ogranicza się ściśle do przepisów tej dyrektywy, wykluczając w ten sposób niektóre chusteczki nawilżane. Jednakże opcja ta została również odrzucona ze względu na potrzebę, zgodnie z ustawodawstwem krajowym, uwzględnienia negatywnego wpływu tych produktów, które, mimo że nie są wyraźnie ujęte w dyrektywie, stwarzają poważne problemy w dziedzinie higieny i ochrony środowiska.
W tym kontekście przyjęty środek stanowi najmniej restrykcyjny sposób osiągnięcia wyznaczonych celów, ponieważ ustanawia proporcjonalny zestaw obowiązków mających na celu ograniczenie powstawania odpadów i ich wpływu na ekosystemy – zwłaszcza ekosystemy morskie – a także kosztów związanych z utrzymaniem infrastruktury publicznej. Jeżeli środek ten nie zostanie przyjęty, koszty te będą nadal rosły i będą ponoszone przez podatników, podczas gdy środek ten wspiera zapobieganie, innowacje, ekoprojekty i przejście w kierunku
9c. Ograniczenia wynikające z tego środka są proporcjonalne do wagi realizowanego celu leżącego w interesie publicznym, jakim jest ograniczenie negatywnego wpływu na środowisko, gospodarkę i zdrowie. Skutki te nie są hipotetyczne, lecz stanowią udowodnioną rzeczywistość, która ma wpływ na plaże, morza i oceany Unii Europejskiej (1), ekosystemy wodne i lądowe, a także na infrastrukturę sanitarną i oczyszczalnie w środowiskach miejskich i wiejskich. Rosnąca skala tych skutków oraz tendencja do ich nasilania się uzasadniają przyjęcie środków regulacyjnych, takich jak te przewidziane w niniejszym projekcie, co jest zgodne z działaniami Unii Europejskiej i państw członkowskich na rzecz zapobiegania powstawaniu odpadów oraz gospodarki o obiegu zamkniętym.
W tym kontekście należycie uwzględniono ochronę interesu publicznego w odniesieniu do potencjalnego stopnia ingerencji w funkcjonowanie rynku wewnętrznego i stwierdzono, że ten pierwszy ma wyraźnie pierwszeństwo. Wzrost ilości odpadów z tworzyw sztucznych w morzu stanowi poważne zagrożenie dla ekosystemów, różnorodności biologicznej i zdrowia ludzkiego, a także dla kluczowych sektorów gospodarki, takich jak turystyka, rybołówstwo i transport morski, i jest problemem o charakterze transgranicznym. Zgodnie z oceną skutków dyrektywy (UE) 2019/904 wdrożenie planowanych środków – które obejmują rozszerzoną odpowiedzialność producenta, cele w zakresie redukcji oraz wymogi dotyczące etykietowania – doprowadzi do znacznego zmniejszenia ilości odpadów morskich. Szacuje się, że w przypadku tworzyw sztucznych jednorazowego użytku ilość takich odpadów może zostać zmniejszona o około połowę.
Ponadto nieosiągnięcie celów leżących w interesie publicznym spowodowałoby znacznie większą szkodę niż ta wynikająca z zastosowania tego środka. Zgodnie z wyżej wymienioną oceną skutków wdrożenie do 2030 r. środków dotyczących tworzyw sztucznych jednorazowego użytku pozwoliłoby uniknąć emisji 2,6 mln ton ekwiwalentu CO₂ oraz szkód środowiskowych o wartości 11 mld EUR. Chociaż środki te wiążą się z kosztami dostosowania się do przepisów ponoszonymi przez przedsiębiorstwa (około 2 mld EUR) oraz kosztami gospodarowania odpadami (około 510 mln EUR), przynoszą one również konsumentom znaczne oszczędności, szacowane na około 6,5 mld EUR, choć wiążą się one z pewnymi zmianami w strukturze konsumpcji.
W każdym razie projekt ustawy określa etapowe podejście do finansowania kosztów oczyszczania infrastruktury sanitarnej i oczyszczania ścieków. Pozwoli to złagodzić skutki finansowe dla producentów chusteczek nawilżanych, ułatwi stopniowe dostosowanie się dotkniętych tymi zmianami przedsiębiorstw i może iść w parze ze środkami mającymi na celu zachęcenie konsumentów do przyjęcia bardziej odpowiednich nawyków związanych z konsumpcją i usuwaniem odpadów, co również przyczyni się do obniżenia kosztów ponoszonych przez producentów.
W związku z tym środek ten zapewnia odpowiednią równowagę między zamierzonymi korzyściami a nakładanymi obciążeniami, ponieważ stanowi proporcjonalny i niezbędny instrument służący rozwiązaniu problemu o rosnącym znaczeniu dla środowiska i społeczeństwa.
(1) Wspólne Centrum Badawcze (JRC), Georg Hanke, sprawozdania techniczne JRC, „Marine Beach Litter in Europe – Top Items”, 2016 r.
10. Odniesienia do tekstów podstawowych: 2020/0658/E
Teksty podstawowe zostały przekazane w ramach wcześniejszego powiadomienia:
2020/0658/E
11. Nie
12.
13. Nie
14. Nie
15. Tak
16.
Aspekty TBT:
Projekt jest przepisem technicznym lub procedurą oceny zgodności.
Aspekty SPS: Nie
**********
Komisja Europejska
Punkt kontaktowy Dyrektywa (UE) 2015/1535
e-mail: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
