Bericht 001
Mededeling van de Commissie - TRIS/(2026) 1844
Richtlijn (EU) 2015/1535
Kennisgeving: 2026/0352/LT
Kennisgeving van een ontwerptekst van een lidstaat
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20261844.NL
1. MSG 001 IND 2026 0352 LT NL 10-07-2026 LT NOTIF
2. Lithuania
3A. Lietuvos akreditacijos ir standartizacijos agentūra
Mindaugo g. 12, 03225 Vilnius
Tel. +370 630 66782
Elektroninis paštas: info@lasa.gov.lt
3B. Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija
Vilniaus g. 33, LT-01402 Vilnius
Tel. +370 (8) 006 6004
Elektroninis paštas: ministerija@sam.lt
4. 2026/0352/LT - X00M - Goederen en diverse producten
5. Regeringsvoorstel nr. XVP-893(3) tot wijziging van artikel 6-1 van Wet nr. VIII-1608 inzake levensmiddelen van de Republiek Litouwen (hierna het “Regeringsvoorstel” genoemd)
6. Niet-alcoholische dranken waarvan de namen de aanwijzing van een groep, subgroep en/of categorie alcoholhoudende dranken omvatten, zoals vastgesteld door een door de regering van de Republiek Litouwen gemachtigde autoriteit of door rechtstreeks toepasselijke EU-wetgeving
7.
8. Het wetsvoorstel van de regering heeft tot doel de verkoop, aankoop of andere overdracht van alcoholvrije dranken waarvan de naam de aanduiding bevat van een groep, subgroep en/of categorie alcoholische dranken – zoals vastgesteld door een instantie die daartoe door de regering van de Republiek Litouwen is gemachtigd overeenkomstig de Wet inzake alcoholcontrole van de Republiek Litouwen of door rechtstreeks toepasselijke wetgeving van de Europese Unie – aan personen jonger dan 18 jaar te verbieden.
9. De beoogde wijzigingen van het rechtskader zijn gebaseerd op de beginselen van bescherming van minderjarigen, preventie en waarborging van de samenhang van het alcoholcontrolebeleid van Litouwen. Er zij op gewezen dat Litouwen reeds strenge maatregelen hanteert om reclame voor alcohol, de verkoop ervan en de verkrijgbaarheid ervan te beperken. Het Litouwse wettelijke kader legt het beginsel vast dat producten voor kinderen en jongeren waarvan het ontwerp alcoholische dranken en/of de verpakking daarvan nabootst, aan beperkingen onderworpen zijn; dat wil zeggen dat vanaf 1 november 2019, overeenkomstig artikel 28, lid 1, van de Wet inzake alcoholcontrole van de Republiek Litouwen, is het verboden om in Litouwen levensmiddelen, speelgoed en andere goederen te vervaardigen en/of te verkopen die bestemd zijn voor kinderen en jongeren en waarvan het ontwerp alcoholische dranken of de verpakking daarvan nabootst, zoals de zogenaamde “kinderchampagne”. Dit verbod is ingevoerd om de normalisering van alcoholgebruik onder minderjarigen tegen te gaan; een soortgelijke aanpak ten aanzien van alcoholvrije dranken waarvan de naam, verpakking of presentatie wordt geassocieerd met alcoholische dranken, zou dan ook in overeenstemming zijn met de algemene doelstellingen van de staat om de normalisering van alcoholgebruik in omgevingen die door minderjarigen worden bezocht, terug te dringen. De beoogde maatregel wordt beschouwd als beperkt in reikwijdte en evenredig, aangezien deze alleen van toepassing zou zijn op bepaalde alcoholvrije producten die alcoholische dranken nabootsen, zonder dat de beschikbaarheid ervan voor volwassenen wordt beperkt. De verordening is ook in overeenstemming met het recht van de lidstaten om maatregelen ter bescherming van de volksgezondheid vast te stellen.
9a. 9.a. Aangezien de wet van de Republiek Litouwen inzake alcoholcontrole de productie en/of verkoop van producten die alcoholische dranken nabootsen, of van verpakkingen daarvan die bestemd zijn voor kinderen en jongeren, reeds verbiedt, zou de toepassing van soortgelijke beginselen op alcoholvrije dranken waarvan de naam of de presentatie alcoholische dranken nabootst, de samenhang en het systematische karakter van het Litouwse alcoholcontrolebeleid waarborgen. Anders zou er een situatie blijven bestaan waarin de toegang van minderjarigen tot bepaalde producten die alcohol nabootsen, wordt beperkt, terwijl de toegang tot andere producten wel is toegestaan, ook al kan de invloed daarvan op de maatschappelijke acceptatie van alcoholgebruik vergelijkbaar zijn. In de wetenschappelijke literatuur wordt benadrukt dat er langetermijnonderzoek nodig is om vast te stellen of er aanwijzingen zijn voor een causaal verband tussen de consumptie van alcoholvrije dranken en de daaropvolgende consumptie van alcoholische dranken; uit verschillende onderzoeken blijkt echter dat er verbanden bestaan tussen de consumptie van alcoholvrije dranken en een grotere interesse in alcoholische dranken; zo bleek uit één onderzoek dat schoolkinderen die ervaring hadden met het drinken van alcoholvrije dranken meer interesse in of motivatie tot het drinken van alcoholische dranken vertoonden dan kinderen die dat niet hadden ([Effect of Non-alcoholic Beverage Intake in Children on Alcoholic Beverage Drinking and Smoking] – PubMed); uit een ander onderzoek bleek dat jongeren de betreffende alcoholvrije dranken eerder als atypische alcoholische dranken beschouwen dan als gewone verfrissingen (https://movendi.ngo/wp-content/uploads/2025/04/1-s2.0-S0955395925000520-main.pdf). Uit het rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie uit 2023, waarin de volksgezondheidsaspecten van niet-alcoholische dranken of dranken met een laag ethylalcoholgehalte worden beoordeeld, blijkt dat er, ondanks enkele onderzoeken die wijzen op een positief effect op de volksgezondheid, ook onderzoeken zijn die suggereren dat de betreffende producten de drinkcultuur zouden kunnen normaliseren en mensen zouden kunnen laten wennen aan de smaak van alcoholische dranken, met name onder jongeren (https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/a75a35b1-d8eb-4317-ad05-c4e2a741caff/content).
In de Litouwse publieke ruimte blijven discussies en reacties van burgers opkomen over het feit dat minderjarigen vrijelijk alcoholvrije dranken kunnen kopen waarvan de verpakking, de naam en/of de presentatie lijken op die van alcoholische dranken (https://www.15min.lt/verslas/naujiena/finansai/lietuvoje-draudziant-vaikiska-sampana-alkoholio-pakaitalu-vaikai-gali-isigyti-laisvai-662-2163590?utm_source=chatgpt.com; https://www.jonavoszinios.lt/naujiena/jonavietis-sutriko-ar-tikrai-galima-vaikams-parduoti-nealkoholini-sampana-vyna-alu). Er zij op gewezen dat, zelfs bij gebrek aan een wettelijk verbod, sommige verantwoordelijke bedrijfspraktijken in Litouwen gebaseerd zijn op het beginsel van zelfregulering en geen mogelijkheden bieden voor de aankoop van dergelijke dranken door minderjarigen (https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2078630/pastebimas-nepilnameciu-susidomejimas-nealkoholiniu-alumi-ar-taip-vaikai-pratinami-prie-alkoholio-skonio?srsltid=AfmBOoqjbpZPWK4Tuy1_v5Lb36KhrpkjFFLYDJsVb4LB4oLSnTdmhnCp). Beperkingen op de verkoop van alcoholvrije dranken aan minderjarigen worden gesteund door de wetenschappelijke gemeenschap en toxicologen (https://www.lrt.lt/naujienos/sveikata/682/2507939/nealkoholiniai-gerimai-populiareja-gali-buti-pavojingi-kovojantiems-su-priklausomybe?srsltid=AfmBOopWqA9CnX8hVnL7tsAZULUru64MJgskrfyj9lhKjtYO5tBkMWES; https://zagaresvysniukas.lt/straipsnius/nealkoholiniai-gerimai-nestumo-metu/). Uit deze rapporten blijkt dat een deel van het publiek zich zorgen maakt over de huidige situatie met betrekking tot de consumptie van alcoholvrije dranken in omgevingen waar minderjarigen vaak komen. Er dient ook te worden opgemerkt dat er in de wetgevingspraktijk meer dan één voorbeeld te vinden is waarbij de toegang van minderjarigen tot producten wordt beperkt, niet vanwege directe schade aan hun gezondheid, maar om bepaalde maatschappelijke normen te bevorderen. Naast het hierboven genoemde verbod op de productie en verkoop van producten die bestemd zijn voor kinderen en waarvan het ontwerp of de presentatie alcoholische dranken nabootst, geldt in Litouwen ook een beperking op de verkoop van energiedrankjes aan minderjarigen.
9b. 9.b. De beoogde maatregel heeft slechts een beperkte invloed op de interne markt, aangezien deze geen beperkingen oplegt aan de vervaardiging, de invoer of het in de handel brengen van dergelijke producten, maar uitsluitend een beperking oplegt aan de verkoop ervan aan minderjarigen. De maatregel geldt in gelijke mate voor alle producten op de markt, ongeacht hun herkomst, zodat de gevolgen voor de grensoverschrijdende handel minimaal zijn. Maatregelen zoals zelfregulering, etikettering of voorlichting bieden geen garantie voor een uniform en bindend beschermingsniveau. De gekozen maatregel wordt beschouwd als de minst beperkende maatregel waarmee de doelstelling om minderjarigen te beschermen en de normalisering van het alcoholgebruik te voorkomen, doeltreffend kan worden verwezenlijkt.
9c. 9.c. De voorgestelde beperking staat in verhouding tot het nagestreefde doel. Het is uitsluitend van toepassing op een beperkte productcategorie, namelijk alcoholvrije dranken waarvan de benaming de aanduiding bevat van een groep, subgroep en/of categorie alcoholische dranken die is vastgesteld door een door de regering van de Republiek Litouwen bevoegde instantie overeenkomstig de wet inzake alcoholcontrole van de Republiek Litouwen of rechtstreeks toepasselijke wetgeving van de Europese Unie, en vormt derhalve geen ongerechtvaardigde belemmering voor de interne markt of een onevenredige administratieve last voor marktdeelnemers.
De voorgestelde verordening voorziet niet in een verbod of beperking van deze dranken voor volwassenen. Leeftijdsverificatie in verkooppunten is een gangbare en reeds gevestigde praktijk bij de verkoop van alcohol, energiedranken, tabaksproducten of andere producten waarvoor leeftijdsbeperkingen gelden. De voorgestelde verordening heeft een beperkte werkingssfeer, aangezien zij alleen van toepassing zou zijn op alcoholvrije dranken waarvan de naam expliciet verwijst naar soorten alcoholische dranken (bijvoorbeeld bier, wijn, enz.). Die toepassingssfeer maakt het mogelijk om onderscheid te maken tussen gewone versnaperingen en producten die, gezien hun naam en presentatie, rechtstreeks verband houden met alcoholische dranken; de maatregel kan derhalve niet worden beschouwd als een buitensporige of onevenredige beperking van de markt.
Daarnaast moet worden opgemerkt dat de Europese Unie, overeenkomstig artikel 168, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, zich ertoe verbindt op alle beleidsterreinen een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid te waarborgen. In dit lid wordt ook bepaald dat de maatregelen van de Unie een aanvulling vormen op het beleid van de lidstaten. In artikel 168, lid 7, wordt duidelijk gesteld dat de verantwoordelijkheid voor het vaststellen van het gezondheidsbeleid en de organisatie van de gezondheidszorg bij de lidstaten berust. De lidstaten kunnen zelf bepalen welke maatregelen zij passend achten om de volksgezondheid op nationaal niveau te beschermen.
10. Verwijzingen naar basisteksten:
11. Nee
12.
13. Nee
14. Nee
15. Nee
16.
TBT-aspect:
Het ontwerp is een technisch voorschrift of een conformiteitsbeoordeling.
SPS-aspect: Nee
**********
Europese Commissie
Contactpunt Richtlijn (EU) 2015/1535
email: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
