Messaġġ 001
Komunika mill-Kummissjoni - TRIS/(2026) 1844
Direttiva (UE) 2015/1535
Notifika: 2026/0352/LT
Notifika ta’ abbozz ta’ test minn Stat Membru
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20261844.MT
1. MSG 001 IND 2026 0352 LT MT 10-07-2026 LT NOTIF
2. Lithuania
3A. Lietuvos akreditacijos ir standartizacijos agentūra
Mindaugo g. 12, 03225 Vilnius
Tel. +370 630 66782
Elektroninis paštas: info@lasa.gov.lt
3B. Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija
Vilniaus g. 33, LT-01402 Vilnius
Tel. +370 (8) 006 6004
Elektroninis paštas: ministerija@sam.lt
4. 2026/0352/LT - X00M - Oġġetti u prodotti mixxellanji
5. Abbozz ta’ Liġi tal-Gvern Nru XVP-893(3) li jemenda l-Artikolu 6-1 tal-Liġi Nru VIII-1608 dwar l-Ikel tar-Repubblika tal-Litwanja (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ l-Abbozz ta’ Liġi tal-Gvern)
6. Xorb mhux alkoħoliku li isimhom jinkludi d-deżinjazzjoni ta’ grupp, sottogrupp u/jew kategorija ta’ xorb alkoħoliku, kif definit minn awtorità awtorizzata mill-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja jew mil-leġiżlazzjoni tal-UE direttament applikabbli
7.
8. L-Abbozz ta’ Liġi tal-Gvern għandu l-għan li jipprojbixxi l-bejgħ, ix-xiri jew trasferiment ieħor ta’ xorb mhux alkoħoliku li isimhom jinkludi d-deżinjazzjoni ta’ grupp, sottogrupp u/jew kategorija ta’ xorb alkoħoliku, kif definit minn awtorità awtorizzata mill-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja skont il-Liġi dwar il-Kontroll tal-Alkoħol tar-Repubblika tal-Litwanja jew mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea direttament applikabbli, lil persuni taħt it-18-il sena.
9. L-emendi previsti għall-qafas legali huma bbażati fuq il-prinċipji tal-protezzjoni tal-minuri, il-prevenzjoni u l-iżgurar tal-konsistenza tal-politika tal-Litwanja dwar il-kontroll tal-alkoħol. Ta’ min jinnota li l-Litwanja diġà tapplika miżuri stretti biex tirrestrinġi r-reklamar, il-bejgħ u d-disponibbiltà tal-alkoħol. Il-qafas legali Litwan jistabbilixxi l-prinċipju tar-restrizzjoni ta’ prodotti għat-tfal u l-adolexxenti li d-disinn tagħhom jimita xorb alkoħoliku u/jew l-imballaġġ tagħhom, jiġifieri mill-1 ta’ Novembru 2019, skont l-Artikolu 28(1) tal-Liġi dwar il-Kontroll tal-Alkoħol tar-Repubblika tal-Litwanja, huwa pprojbit li jiġu manifatturati u/jew mibjugħa prodotti tal-ikel, ġugarelli u oġġetti oħra fil-Litwanja li huma maħsuba għat-tfal u l-adolexxenti u li d-disinn tagħhom jimita xorb alkoħoliku jew l-imballaġġ tagħhom, bħall-hekk imsejjaħ “xampanja tat-tfal”. Din il-projbizzjoni ġiet introdotta bil-għan li tnaqqas in-normalizzazzjoni tal-konsum tal-alkoħol fost il-minuri, u għalhekk approċċ simili għal xorb mhux alkoħoliku li l-isem, l-ippakkjar jew il-preżentazzjoni tiegħu huma assoċjati ma’ xorb alkoħoliku jkun konsistenti mal-objettivi ġenerali tal-istat li jnaqqas in-normalizzazzjoni tal-konsum tal-alkoħol f’ambjenti frekwentati minn minuri. Il-miżura prevista hija meqjusa limitata fil-kamp ta’ applikazzjoni u proporzjonata peress li tapplika biss għal ċerti prodotti mhux alkoħoliċi li jimitaw ix-xorb alkoħoliku, mingħajr ma tirrestrinġi d-disponibbiltà tagħhom għall-adulti. Ir-regolament huwa wkoll konformi mad-dritt tal-Istati Membri li jistabbilixxu miżuri ta’ protezzjoni tas-saħħa pubblika.
9a. 9.a. Peress li l-Liġi tar-Repubblika tal-Litwanja dwar il-Kontroll tal-Alkoħol diġà tipprojbixxi l-produzzjoni u/jew il-bejgħ ta’ prodotti li jimitaw xorb alkoħoliku jew il-kontenituri tiegħu maħsuba għat-tfal u l-adolexxenti, l-applikazzjoni ta’ prinċipji simili għal xorb mhux alkoħoliku b’isem jew preżentazzjoni li timita xorb alkoħoliku tiżgura l-konsistenza u n-natura sistematika tal-politika tal-Litwanja dwar il-kontroll tal-alkoħol. Inkella, tippersisti sitwazzjoni fejn l-aċċess għal xi prodotti li jimitaw l-alkoħol minn minuri jkun ristrett, filwaqt li l-aċċess għal oħrajn ikun permess, anke jekk l-impatt tagħhom fuq it-tiswir tal-aċċettabbiltà soċjali tal-konsum tal-alkoħol jista’ jkun simili. Il-letteratura xjentifika tenfasizza l-ħtieġa għal studji fit-tul biex jiġi stabbilit jekk hemmx evidenza ta’ rabta kawżali bejn il-konsum ta’ xorb mhux alkoħoliku u l-konsum sussegwenti ta’ xorb alkoħoliku, madankollu, diversi studji juru li hemm rabtiet bejn il-konsum ta’ xorb mhux alkoħoliku u interess akbar fix-xorb alkoħoliku; pereżempju, studju wieħed żvela li t-tfal tal-iskola li kellhom esperjenza li jikkunsmaw xorb mhux alkoħoliku wrew interess akbar jew motivazzjoni biex jikkunsmaw xorb alkoħoliku minn dawk li ma kellhomx ([Effett tal-Konsum ta’ Xorb Mhux Alkoħoliku fit-Tfal fuq ix-Xorb Alkoħoliku u t-Tipjip] – PubMed); studju ieħor wera li ż-żgħażagħ huma aktar probabbli li jipperċepixxu x-xorb mhux alkoħoliku inkwistjoni bħala xorb alkoħoliku atipiku aktar milli bħala xorb alkoħoliku ordinarju (https://movendi.ngo/wp-content/uploads/2025/04/1-s2.0-S0955395925000520-main.pdf). Ir-reviżjoni tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tal-2023, li tivvaluta l-perspettivi tas-saħħa pubblika relatati max-xorb mhux alkoħoliku jew xorb b’kontenut baxx ta’ alkoħol etiliku, tindika li, minkejja xi studjijindikaw effett pożittiv fuq is-saħħa pubblika, hemm ukoll studji li jissuġġerixxu li l-prodotti kkunsidrati jistgħu jinnormalizzaw il-kultura tax-xorb u jidraw lin-nies mat-togħma tax-xorb alkoħoliku, partikolarment fost iż-żgħażagħ (https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/a75a35b1-d8eb-4317-ad05-c4e2a741caff/content).
Id-diskussjonijiet u r-reazzjonijiet mill-membri tal-pubbliku jibqgħu joħorġu fl-ispazju pubbliku Litwan dwar il-fatt li minuri jistgħu jixtru liberament xorb mhux alkoħoliku li l-ippakkjar, l-isem u/jew il-preżentazzjoni tiegħu jixbħu dawk tax-xorb alkoħoliku (https://www.15min.lt/verslas/naujiena/finansai/lietuvoje-draudziant-vaikiska-sampana-alkoholio-pakaitalu-vaikai-gali-isigyti-laisvai-662-2163590?utm_source=chatgpt.com; https://www.jonavoszinios.lt/naujiena/jonavietis-sutriko-ar-tikrai-galima-vaikams-parduoti-nealkoholini-sampana-vyna-alu). Ta’ min jinnota li, anke fl-assenza ta’ projbizzjoni legali, ċerti prattiki tan-negozju responsabbli fil-Litwanja huma bbażati fuq il-prinċipju ta’ awtoregolazzjoni u ma jipprovdux opportunitajiet għax-xiri ta’ dan ix-xorb minn minuri (https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2078630/pastebimas-nepilnameciu-susidomejimas-nealkoholiniu-alumi-ar-taip-vaikai-pratinami-prie-alkoholio-skonio?srsltid=AfmBOoqjbpZPWK4Tuy1_v5Lb36KhrpkjFFLYDJsVb4LB4oLSnTdmhnCp). Ir-restrizzjonijiet fuq il-bejgħ ta’ xorb mhux alkoħoliku lill-minuri huma appoġġati mill-komunità akkademika u mit-tossikoloġisti (https://www.lrt.lt/naujienos/sveikata/682/2507939/nealkoholiniai-gerimai-populiareja-gali-buti-pavojingi-kovojantiems-su-priklausomybe?srsltid=AfmBOopWqA9CnX8hVnL7tsAZULUru64MJgskrfyj9lhKjtYO5tBkMWES; https://zagaresvysniukas.lt/straipsnius/nealkoholiniai-gerimai-nestumo-metu/). Dawn ir-rapporti juru li parti mill-pubbliku huwa mħasseb dwar is-sitwazzjoni attwali fir-rigward tal-konsum ta’ xorb mhux alkoħoliku f’ambjenti frekwentati mill-minuri. Ta’ min jinnota wkoll li l-prattika leġiżlattiva tinkludi aktar minn eżempju wieħed fejn l-aċċess tal-minuri għal prodotti huwa ristrett mhux minħabba l-ħsara diretta tagħhom għas-saħħa, iżda biex jinħolqu ċerti normi soċjali. Minbarra l-projbizzjoni msemmija hawn fuq il-produzzjoni u l-bejgħ ta’ prodotti maħsuba għat-tfal li d-disinn jew il-preżentazzjoni tagħhom jimitaw xorb alkoħoliku, il-bejgħ ta’ xorb enerġetiku lil minorenni huwa wkoll ristrett fil-Litwanja.
9b. 9.b. Il-miżura prevista għandha impatt limitat fuq is-suq intern, peress li ma tirrestrinġix il-manifattura, l-importazzjoni jew it-tqegħid fis-suq ta’ prodotti bħal dawn, iżda sempliċement timponi restrizzjoni fuq il-bejgħ tagħhom lil minuri. Il-miżura tapplika bl-istess mod għall-prodotti kollha fis-suq, irrispettivament mill-oriġini tagħhom, u għalhekk l-impatt fuq il-kummerċ transfruntier huwa minimu. Miżuri bħall-awtoregolamentazzjoni, it-tikkettar jew l-informazzjoni ma jiżgurawx livell uniformi u vinkolanti ta’ protezzjoni. Il-miżura magħżula hija meqjusa bħala l-inqas restrittiva u kapaċi tilħaq b’mod effettiv l-objettiv tal-protezzjoni tal-minuri u l-prevenzjoni tan-normalizzazzjoni tal-konsum tal-alkoħol.
9c. 9.c. Ir-restrizzjoni proposta hija proporzjonata għall-objettiv segwit. Tapplika biss għal kategorija dejqa ta’ prodotti, jiġifieri xorb mhux alkoħoliku li isimhom jinkludi d-deżinjazzjoni ta’ grupp, sottogrupp u/jew kategorija ta’ xorb alkoħoliku stabbilita minn awtorità awtorizzata mill-Gvern tar-Repubblika tal-Litwanja skont il-Liġi dwar il-Kontroll tal-Alkoħol tar-Repubblika tal-Litwanja jew il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea direttament applikabbli, u għalhekk ma toħloqx ostakli mhux ġustifikati għas-suq intern jew piż amministrattiv sproporzjonat għall-operaturi ekonomiċi.
Ir-regolament propost ma jipprovdi l-ebda projbizzjoni jew restrizzjoni ta’ dan ix-xorb għall-adulti. Il-verifika tal-età fil-punti tal-bejgħ hija prattika komuni u diġà stabbilita meta jinbiegħu alkoħol, xorb enerġetiku, prodotti tat-tabakk jew prodotti oħra b’restrizzjoni tal-età. Ir-regolament propost għandu kamp ta’ applikazzjoni limitat, peress li japplika biss għal dawk ix-xarbiet mhux alkoħoliċi li l-ismijiet tagħhom jinkludu b’mod espliċitu l-ismijiet ta’ tipi ta’ xarbiet alkoħoliċi (pereżempju, birra, inbid, eċċ.). Dan il-kamp ta’ applikazzjoni regolatorju jippermetti li ssir distinzjoni bejn ix-xarbiet ordinarji u l-prodotti li, b’isimhom u bil-preżentazzjoni tagħhom, huma direttament marbuta max-xarbiet alkoħoliċi, b’tali mod li l-miżura ma tistax titqies bħala restrizzjoni eċċessiva jew sproporzjonata tas-suq.
Barra minn hekk, ta’ min jinnota li, skont l-Artikolu 168(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, l-Unjoni Ewropea hija impenjata li tiżgura livell għoli ta’ protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem f’kull qasam tal-politika. Dan il-paragrafu jiddikjara wkoll li l-azzjonijiet tal-Unjoni għandhom jikkomplementaw il-politiki tal-Istati Membri. L-Artikolu 168(7) jagħmilha ċara li r-responsabbiltà għad-definizzjoni tal-politika tas-saħħa u l-organizzazzjoni tas-sistemi tas-saħħa hija tal-Istati Membri. L-Istati Membri jistgħu jagħżlu l-miżuri li jqisu xierqa biex jiżguraw il-protezzjoni tas-saħħa pubblika fil-livell nazzjonali.
10. Referenzi għat-testi prinċipali:
11. Le
12.
13. Le
14. LE
15. LE
16.
Aspett OTK:
L-abbozz huwa regolament tekniku jew valutazzjoni tal-konformità
Aspett SPS: LE
**********
Il-Kummissjoni Ewropea
Direttiva tal-Pont ta’ kuntatt (UE) 2015/1535
email: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
