Teachtaireacht 001
Teachtaireacht ón gCoimisiún — TRIS/(2026) 1844
Treoir (AE) 2015/1535
Fógra a thabhairt 2026/0352/LT
Dréacht-téacs a fhógairt ó Bhallstát
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20261844.GA
1. MSG 001 IND 2026 0352 LT GA 10-07-2026 LT NOTIF
2. Lithuania
3A. Lietuvos akreditacijos ir standartizacijos agentūra
Mindaugo g. 12, 03225 Vilnius
Tel. +370 630 66782
Elektroninis paštas: info@lasa.gov.lt
3B. Lietuvos Respublikos sveikatos apsaugos ministerija
Vilniaus g. 33, LT-01402 Vilnius
Tel. +370 (8) 006 6004
Elektroninis paštas: ministerija@sam.lt
4. 2026/0352/LT - X00M - Earraí agus táirgí ilghnéitheacha
5. Bille Rialtais Uimh. XVP-893(3) lena leasaítear Airteagal 6-1 de Dhlí Uimh. VIII-1608 maidir le Bia Phoblacht na Liotuáine (dá ngairtear an Bille Rialtais feasta)
6. Deochanna neamh-alcólacha a bhfuil ainmniú grúpa, foghrúpa agus/nó catagóire deochanna alcólacha ina n-ainmneacha, mar a shainmhíníonn údarás atá údaraithe ag Rialtas Phoblacht na Liotuáine nó le reachtaíocht AE is infheidhme go díreach
7.
8. Tá sé mar chuspóir leis an mBille Rialtais díol, ceannach nó aistriú eile deochanna neamh-alcólacha a bhfuil ainmniú grúpa, foghrúpa agus/nó catagóire deochanna alcólacha ina n-ainmneacha, mar a shainmhíníonn údarás atá údaraithe ag Rialtas Phoblacht na Liotuáine i gcomhréir leis an Dlí maidir le Rialú Alcóil Phoblacht na Liotuáine nó le reachtaíocht AE is infheidhme go díreach, a thoirmeasc chuig daoine faoi bhun 18 mbliana d'aois.
9. Tá na leasuithe atá beartaithe ar an gcreat dlíthiúil bunaithe ar phrionsabail chosaint mionaoiseach, cosc agus comhsheasmhacht bheartas rialaithe alcóil na Liotuáine a chinntiú. Ba chóir a thabhairt faoi deara go gcuireann an Liotuáin bearta dochta i bhfeidhm cheana féin chun fógraíocht, díol agus infhaighteacht alcóil a shrianadh. Leagtar síos i gcreat dlíthiúil na Liotuáine an prionsabal maidir le táirgí a shrianadh do leanaí agus do dhéagóirí a bhfuil a ndearadh ag aithris ar dheochanna alcólacha agus/nó ar a bpacáistiú, i.e. ón 1 Samhain 2019, de bhun Airteagal 28(1) d'Acht um Rialú Alcóil Phoblacht na Liotuáine, tá sé coscach táirgí bia, bréagáin agus earraí eile a mhonarú agus/nó a dhíol sa Liotuáin atá dírithe ar leanaí agus ar dhéagóirí agus a n-aithrisíonn a ndearadh deochanna alcólacha nó a bpacáistiú, amhail an rud ar a dtugtar 'seaimpéin do pháistí'. Tugadh an toirmeasc seo isteach d’fhonn normalú thomhaltas alcóil i measc mionaoiseach a laghdú, agus dá bhrí sin, bheadh cur chuige comhchosúil i leith deochanna neamh-alcólacha a bhfuil a n-ainm, a bpacáistiú nó a gcur i láthair bainteach le deochanna alcólacha ag teacht le cuspóirí foriomlána an stáit maidir le normalú thomhaltas alcóil a laghdú in timpeallachtaí a mbíonn mionaoisigh iontu go minic. Meastar go bhfuil an beart atá beartaithe teoranta ó thaobh raon feidhme de agus comhréireach toisc nach mbeadh feidhm aige ach amháin maidir le táirgí neamhalcólacha áirithe a dhéanann aithris ar dheochanna alcólacha, gan srian a chur ar a n-infhaighteacht do dhaoine fásta. Tá an rialachán i gcomhréir le ceart na mBallstát bearta cosanta sláinte poiblí a leagan síos freisin.
9a. 9.a. Ós rud é go dtoirmisctear cheana féin faoi Dhlí Phoblacht na Liotuáine maidir le Rialú Alcóil táirgeadh agus/nó díol táirgí a dhéanann aithris ar dheochanna alcólacha nó ar a gcoimeádáin atá beartaithe do leanaí agus déagóirí, chinnteodh cur i bhfeidhm prionsabal comhchosúil maidir le deochanna neamh-alcólacha a bhfuil ainm nó cur i láthair orthu a dhéanann aithris ar dheochanna alcólacha comhsheasmhacht agus córasacht bheartas rialaithe alcóil na Liotuáine. Murach sin, leanfadh cás ar aghaidh ina gcuirtear srian ar mhionaoisigh rochtain a fháil ar roinnt táirgí a dhéanann aithris ar alcól, ach ina gceadaítear rochtain ar tháirgí eile, cé go bhféadfadh a dtionchar ar inghlacthacht shóisialta an tomhaltais alcóil a bheith comhchosúil. Leagann an litríocht eolaíoch béim ar an ngá atá le staidéir fhadtéarmacha chun a fháil amach an bhfuil fianaise ann go bhfuil nasc cúiseach idir tomhaltas deochanna neamh-alcólacha agus tomhaltas deochanna alcólacha ina dhiaidh sin, ach léiríonn roinnt staidéar go bhfuil naisc idir tomhaltas deochanna neamh-alcólacha agus spéis níos mó i ndeochanna alcólacha; mar shampla, léirigh staidéar amháin gur léirigh páistí scoile a raibh taithí acu ar dheochanna neamh-alcólacha a ól spéis níos mó i ndeochanna alcólacha nó spreagadh chun iad a ól ná iad siúd nach raibh ([Éifeacht Iontógáil Deochanna Neamh-alcólacha i Leanaí ar Ól agus ar Chaitheamh Tobac Deochanna Alcólacha] – PubMed); léirigh staidéar eile go bhfuil daoine óga níos dóchúla na deochanna neamh-alcólacha atá i gceist a fheiceáil mar dheochanna alcólacha neamhghnácha seachas mar shólaistí gnáth.(https://movendi.ngo/wp-content/uploads/2025/04/1-s2.0-S0955395925000520-main.pdf). Léirítear in athbhreithniú 2023 ón Eagraíocht Dhomhanda Sláinte, ina ndéantar measúnú ar pheirspictíochtaí sláinte poiblí a bhaineann le deochanna neamhalcólacha nó deochanna ina bhfuil cion íseal alcóil eitile, d’ainneoin roinnt staidéar a léiríonn tionchar dearfach ar an tsláinte phoiblí, go bhfuil staidéir ann freisin a thugann le fios go bhféadfadh na táirgí a bhreithnítear cultúr an óil a normalú agus daoine a chur i dtaithí ar bhlas deochanna alcólacha, go háirithe i measc daoine óga (https://iris.who.int/server/api/core/bitstreams/a75a35b1-d8eb-4317-ad05-c4e2a741caff/content).
Leanann plé agus imoibrithe ó bhaill den phobal ag teacht chun cinn i spás poiblí na Liotuáine maidir leis an bhfíric gur féidir le mionaoisigh deochanna neamh-alcólacha a cheannach go saor a bhfuil a bpacáistiú, a n-ainm agus/nó a gcur i láthair cosúil le deochanna alcólacha (https://www.15min.lt/verslas/naujiena/finansai/lietuvoje-draudziant-vaikiska-sampana-alkoholio-pakaitalu-vaikai-gali-isigyti-laisvai-662-2163590?utm_source=chatgpt.com; https://www.jonavoszinios.lt/naujiena/jonavietis-sutriko-ar-tikrai-galima-vaikams-parduoti-nealkoholini-sampana-vyna-alu). Ba cheart a thabhairt faoi deara, fiú in éagmais toirmeasc dlíthiúil, go bhfuil roinnt cleachtas gnó freagrach sa Liotuáin bunaithe ar phrionsabal na féinrialála agus nach gcuireann siad deiseanna ar fáil do mhionaoisigh deochanna den sórt sin a cheannach (https://www.lrt.lt/naujienos/lietuvoje/2/2078630/pastebimas-nepilnameciu-susidomejimas-nealkoholiniu-alumi-ar-taip-vaikai-pratinami-prie-alkoholio-skonio?srsltid=AfmBOoqjbpZPWK4Tuy1_v5Lb36KhrpkjFFLYDJsVb4LB4oLSnTdmhnCp). Tacaíonn an pobal acadúil agus tocsaineolaithe le srianta ar dhíol deochanna neamh-alcólacha le mionaoisigh(https://www.lrt.lt/naujienos/sveikata/682/2507939/nealkoholiniai-gerimai-populiareja-gali-buti-pavojingi-kovojantiems-su-priklausomybe?srsltid=AfmBOopWqA9CnX8hVnL7tsAZULUru64MJgskrfyj9lhKjtYO5tBkMWES; https://zagaresvysniukas.lt/straipsnius/nealkoholiniai-gerimai-nestumo-metu/). Léirítear sna tuarascálacha sin go bhfuil imní ar chuid den phobal faoin staid reatha maidir le deochanna neamhalcólacha a ól i dtimpeallachtaí ina gcruinníonn mionaoisigh. Ba chóir a thabhairt faoi deara freisin go bhfuil níos mó ná sampla amháin sa chleachtas reachtach ina gcuirtear srian ar rochtain mionaoiseach ar tháirgí ní mar gheall ar a ndochar díreach don tsláinte, ach chun noirm shóisialta áirithe a mhúnlú. Chomh maith leis an toirmeasc thuasluaite ar tháirgeadh agus ar dhíol táirgí atá beartaithe do leanaí a bhfuil a ndearadh nó a gcur i láthair ag aithris deochanna alcólacha, tá srian ar dhíol deochanna fuinnimh le mionaoisigh sa Liotuáin freisin.
9b. 9.b. Tá tionchar teoranta ag an mbeart atá beartaithe ar an margadh inmheánach, ós rud é nach gcuireann sé srian ar mhonarú, allmhairiú ná cur ar an margadh táirgí den sórt sin, ach nach bhforchuireann sé ach srian ar a ndíol le mionaoisigh. Baineann an beart go cothrom le gach táirge ar an margadh, beag beann ar a mbunús, mar sin is íosta an tionchar atá aige ar thrádáil trasteorann. Ní chinntíonn bearta amhail féinrialáil, lipéadú nó faisnéis leibhéal cosanta aonfhoirmeach agus ceangailteach. Meastar gurb é an beart roghnaithe an ceann is lú sriantach agus is cumasaí chun an cuspóir maidir le leanaí faoi aois a chosaint agus cosc a chur ar ghnáthú an óil a bhaint amach go héifeachtach.
9c. 9.c. Tá an srian atá beartaithe comhréireach leis an gcuspóir atá á shaothrú. Ní bhaineann sé ach le catagóir táirgí cúng, eadhon deochanna neamh-alcólacha a bhfuil ainmniú grúpa, foghrúpa agus/nó catagóire deochanna alcólacha ina n-ainmneacha arna bhunú ag údarás atá údaraithe ag Rialtas Phoblacht na Liotuáine i gcomhréir le Dlí um Rialú Alcóil Phoblacht na Liotuáine nó reachtaíocht an Aontais Eorpaigh is infheidhme go díreach, agus dá bhrí sin ní chruthaíonn sé constaicí gan údar don mhargadh inmheánach ná ualach riaracháin díréireach d’oibreoirí eacnamaíocha.
Ní dhéantar foráil sa rialachán atá beartaithe maidir leis na deochanna sin a thoirmeasc ná a shrianadh do dhaoine fásta. Is cleachtas coitianta é fíorú aoise in asraonta díolacháin; tá sé bunaithe cheana féin nuair a dhíoltar alcól, deochanna fuinnimh, táirgí tobac nó táirgí eile atá srianta ó thaobh aoise de. Tá raon feidhme teoranta ag an rialachán atá beartaithe, toisc nach mbeadh feidhm aige ach maidir leis na deochanna neamh-alcólacha sin a bhfuil ainmneacha cineálacha deochanna alcólacha san áireamh go sainráite ina n-ainmneacha (mar shampla, beoir, fíon, srl.). Leis an raon feidhme rialála sin, is féidir idirdhealú a dhéanamh idir gnáth-sneaiceanna agus táirgí a bhfuil baint dhíreach acu le deochanna alcólacha de réir a n-ainm agus a gcur i láthair, agus dá bhrí sin ní féidir an beart a mheas mar shrianadh iomarcach nó neamhréireach ar an margadh.
Ina theannta sin, ba cheart a thabhairt faoi deara, i gcomhréir le hAirteagal 168(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, go bhfuil an tAontas Eorpach tiomanta d’ardleibhéal cosanta sláinte an duine a áirithiú i ngach réimse beartais. Luaitear sa mhír seo freisin go gcomhlánóidh gníomhaíochtaí an Aontais beartais na mBallstát. Le hAirteagal 168(7) léirítear go soiléir gurb iad na Ballstáit atá freagrach as beartas sláinte a shainiú agus as córais sláinte a eagrú. Féadfaidh na Ballstáit na bearta is iomchuí dar leo a roghnú chun cosaint na sláinte poiblí ar an leibhéal náisiúnta a chinntiú.
10. Tagairtí do phríomhthéacsanna:
11. Níl
12.
13. Níl
14. Ní hea
15. Ní hea
16.
Gnéithe BTT:
Is rialachán teicniúil nó measúnú comhréireachta é an dréacht.
Gnéithe SPS: Ní hea
**********
An Coimisiún Eorpach
Pointe teagmhála Treoir (AE) 2015/1535
ríomhphost: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
