Wiadomość 001
Informacja od Komisji - TRIS/(2026) 2494
dyrektywa (UE) 2015/1535
Powiadomienie: 2026/0485/CZ
Powiadomienie o projekcie tekstu przez państwo członkowskie
Notification – Notification – Notifzierung – Нотификация – Oznámení – Notifikation – Γνωστοποίηση – Notificación – Teavitamine – Ilmoitus – Obavijest – Bejelentés – Notifica – Pranešimas – Paziņojums – Notifika – Kennisgeving – Zawiadomienie – Notificação – Notificare – Oznámenie – Obvestilo – Anmälan – Fógra a thabhairt
Does not open the delays - N'ouvre pas de délai - Kein Fristbeginn - Не се предвижда период на прекъсване - Nezahajuje prodlení - Fristerne indledes ikke - Καμμία έναρξη προθεσμίας - No abre el plazo - Viivituste perioodi ei avata - Määräaika ei ala tästä - Ne otvara razdoblje kašnjenja - Nem nyitja meg a késéseket - Non fa decorrere la mora - Atidėjimai nepradedami - Atlikšanas laikposms nesākas - Ma jiftaħx il-perijodi ta’ dewmien - Geen termijnbegin - Nie otwiera opóźnień - Não inicia o prazo - Nu deschide perioadele de stagnare - Nezačína oneskorenia - Ne uvaja zamud - Inleder ingen frist - Ní osclaíonn sé na moilleanna
MSG: 20262494.PL
1. MSG 001 IND 2026 0485 CZ PL 03-09-2026 CZ NOTIF
2. Czechia
3A. Úřad pro technickou normalizaci, metrologii a státní zkušebnictví
Biskupský dvůr 1148/5
110 00 Praha 1
Tel: +420 221 802 216
e-mail: eu9834@unmz.gov.cz
3B. Ministerstvo životního prostředí, odbor legislativní
Vršovická 1442/65
Praha 10, 100 10
Tel: +420 267 122 813
4. 2026/0485/CZ - S20E - Odpady
5. Projekt ustawy o zmianie ustawy nr 542/2020 o produktach wycofanych z eksploatacji, z późniejszymi zmianami, oraz o zmianie innych powiązanych ustaw
6. produkty wycofane z eksploatacji, baterie, zużyte baterie, cykl życia, rozszerzona odpowiedzialność producenta
7.
8. Głównym celem proponowanej zmiany ustawy o produktach wycofanych z eksploatacji jest dostosowanie porządku prawnego Republiki Czeskiej do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie baterii i zużytych baterii, zmieniającego dyrektywę 2008/98/WE i rozporządzenie (UE) 2019/1020 oraz uchylającego dyrektywę 2006/66/WE. Rozporządzenie to weszło w życie 12 lipca 2023 r., a jego poszczególne części stopniowo zaczynają obowiązywać od 18 lutego 2024 r. Rozwój i produkcja baterii stanowią strategiczną konieczność dla UE w kontekście przejścia na odnawialne źródła energii oraz spodziewanego wzrostu poziomu elektryfikacji.
Wymogi dotyczące baterii oraz gospodarowania zużytymi bateriami są obecnie regulowane przez ustawę o produktach wycofanych z eksploatacji, która stanowi przedmiot proponowanej nowelizacji. Ponieważ cały cykl życia baterii nadal będzie regulowany bezpośrednio stosowanym rozporządzeniem Unii Europejskiej, konieczne jest wprowadzenie niezbędnych zmian do obecnie obowiązujących przepisów krajowych, aby zapewnić stosowanie i wykonalność rozporządzenia, przy jednoczesnym wyeliminowaniu niepożądanego powielania przepisów czeskich i unijnych.
Proponowana ustawa, oprócz dostosowania przepisów do odpowiedniego rozporządzenia UE, bardziej szczegółowo odnosi się w szczególności do kwestii baterii przemysłowych (głównie bateryjnych systemów magazynowania). Proponuje się środki mające na celu przeciwdziałanie zjawisku „jazdy na gapę”, polegającego na tym, że koszty przetwarzania odpadów ponoszą inne podmioty (inni producenci lub budżety publiczne pokrywające niedobór środków), a nie podmiot, który powinien ponosić odpowiedzialność za dany produkt (osoba, która go wyprodukowała lub sprowadziła z zagranicy, zgodnie z zasadą rozszerzonej odpowiedzialności producenta). Ogólnie rzecz biorąc, celem tej zmiany jest kompleksowe rozwiązanie problemu „jazdy na gapę” w odniesieniu do wszystkich rodzajów wybranych produktów objętych rozszerzoną odpowiedzialnością producenta (baterie, sprzęt elektryczny i elektroniczny, opony) poprzez doprecyzowanie i dalsze rozwinięcie istniejących przepisów. W tym kontekście konkretne przykłady obejmują podwyższenie kwoty kaucji dla producentów wypełniających swoje zobowiązania w ramach systemu indywidualnego, bardziej szczegółowe przepisy dotyczące oddzielnego wykazywania kosztów oraz obowiązkowe zbiorowe przestrzeganie przepisów w odniesieniu do niektórych rodzajów produktów. W przypadku dużej liczby istniejących baterii w elektrowniach słonecznych nie można ustalić, kto wprowadził je do obrotu i kto powinien być odpowiedzialny za ich recykling. W poprawce zaproponowano zatem środki mające na celu złagodzenie tych obciążeń.
Głównym powodem zgłoszenia niniejszego rozporządzenia technicznego są proponowane przepisy dotyczące oddzielnego wykazywania kosztów związanych z bateriami (art. 81). Zgodnie z art. 74 ust. 5 rozporządzenie 2023/1542 nakłada obowiązek oddzielnego wykazywania użytkownikowi końcowemu w punkcie sprzedaży informacji dotyczących kosztów odbioru (i dalszego postępowania z odpadami). W tym względzie proponowana zmiana wykracza poza wymogi rozporządzenia i w nowym art. 81 wymaga, aby informacje te były zawarte we wszystkich dokumentach wydanych po sprzedaży. Ponadto wymaga podania tych informacji przy prezentacji produktu i wskazywaniu jego ceny w sprzedaży za pomocą środków porozumiewania się na odległość.
Przedmiotowy projekt ustawy nie wdraża żadnych przepisów UE innych niż ww. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542.
Przedmiotem zgłoszenia przepisu technicznego jest część pierwsza przedmiotowego projektu ustawy (zmiana ustawy o produktach wycofanych z eksploatacji). Część druga (zmiana ustawy o ocenie zgodności określonych produktów udostępnianych na rynku) i część trzecia (zmiana ustawy o nadzorze rynku produktów), które mają wyłącznie charakter wykonawczy, nie zawierają przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 lit. f) dyrektywy (UE) 2015/1535. W związku z tym nie są one przedmiotem niniejszego powiadomienia o przepisie technicznym. W części drugiej wniosku dodano nowy dział dotyczący baterii, biorąc pod uwagę, że rozporządzenie 2023/1542 obejmuje również ocenę zgodności baterii wprowadzanych do obrotu. W części trzeciej rozporządzenie 2023/1542 jest obecnie wymienione w załączniku – który zawiera wykaz odpowiednich organów nadzoru – w miejsce dyrektywy UE, która wcześniej regulowała tę dziedzinę.
Odniesienie do poprzedniego zgłoszenia ustawy nr 542/2020 jako aktu podstawowego: 2021/0343/CZ
Słowa kluczowe: produkty wycofane z eksploatacji, baterie, zużyte baterie, cykl życia, rozszerzona odpowiedzialność producenta
9. W celu zapewnienia dostosowania czeskiego porządku prawnego do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 konieczne jest dostosowanie odpowiednich części ustawy o produktach wycofanych z eksploatacji, regulujących gospodarowanie bateriami i zużytymi bateriami, do nowego rozporządzenia Unii. Proponuje się zatem skreślenie niektórych przepisów, które są regulowane bezpośrednio stosowanym rozporządzeniem, wprowadzenie sankcji za naruszenie obowiązków wynikających z rozporządzenia oraz zajęcie się pewnymi powiązaniami między przepisami krajowymi i unijnymi dotyczącymi różnych rodzajów baterii wprowadzanych do obrotu oraz ich odbioru i odzysku po zakończeniu ich eksploatacji. Kolejnym celem proponowanej zmiany jest wprowadzenie odpowiednich środków mających na celu przeciwdziałanie zjawisku „jazdy na gapę” oraz przeszłym obciążeniom związanym z bateriami przemysłowymi (patrz wyżej). Aby uzasadnić te środki, można podać następujące powody:
Celem proponowanych przepisów dotyczących oddzielnego wykazywania kosztów baterii (art. 81) jest zapobieganie obchodzeniu i naruszaniu mechanizmu widocznego wkładu, przy czym widoczny wkład jest kluczowym mechanizmem walki z „gapowiczami”, tj. podmiotami działającymi na rynku czeskim, które nie wywiązują się ze swoich obowiązków w zakresie odbioru. Zainteresowane strony, w tym operatorzy systemów odbioru, producenci oraz środowisko branżowe, często wzywają do podjęcia bardziej zdecydowanych działań wobec „jazdy na gapę”. Wskazanie widocznego wkładu w momencie sprzedaży pokazuje, że dany producent jest należycie zarejestrowany i ponosi wkład związany z odbiorem. Bardziej szczegółowe warunki dotyczące wskazywania widocznego wkładu ograniczą zatem zdolność „gapowiczów” do ukrywania faktu, że nie wywiązują się oni ze swoich obowiązków. Z tego powodu proponuje się wprowadzenie przepisów, których głównym celem jest zapewnienie nabywcom pewności co do pochodzenia kupowanych przez nich baterii pod kątem zgodności z obowiązkami w zakresie odbioru. W kontekście zakupów internetowych wymóg oddzielnego wskazania kosztów jest nieskuteczny, ponieważ klient dowiaduje się o oddzielnie wskazanych kosztach dopiero po zakupie produktu, a nie w momencie jego wyboru. Dokumenty podatkowe są często wysyłane do klientów pocztą elektroniczną, więc przy takiej formie przekazywania klienci w praktyce nie zwracają uwagi na kwotę lub brak oddzielnie wskazanych kosztów. W związku z tym proponuje się, aby producenci, dystrybutorzy i sprzedawcy końcowi podawali te koszty oddzielnie w sklepach internetowych (zarówno na platformach internetowych, jak i w sklepach internetowych prowadzonych przez samych sprzedawców detalicznych) przy prezentacji poszczególnych produktów przed ich sprzedażą. Bardziej precyzyjne warunki oznaczania widocznego wkładu zaproponowano również w odniesieniu do EEE (art. 73 ust. 1 i 4).
W art. 9 ust. 2 proponuje się obowiązkowe zbiorowe przestrzeganie przepisów w odniesieniu do baterii przenośnych, baterii lekkich środków transportu (LMT) oraz baterii przemysłowych (z wyjątkiem producentów baterii zawierających ołów, dla których w Republice Czeskiej od dawna istnieje funkcjonujący indywidualny system). W zakresie baterii art. 57 ust. 1 rozporządzenia 2023/1542 wyraźnie zezwala państwom członkowskim na takie postępowanie. Jeśli chodzi o baterie przemysłowe, to na dzień 31 grudnia 2024 r. w Czechach zainstalowano i oddano do użytku około 211 000 elektrowni słonecznych, wyposażonych w baterie o pojemności 2 GWh i łącznej masie około 20 000 ton. Obecny koszt odbioru odpadów wyniósłby około 1,4 mld CZK. W przypadku znacznej części tych baterii nie da się ustalić, kto wprowadził je do obrotu i kto powinien być odpowiedzialny za ich odbiór. Z tych powodów stwierdzono, że sprawny system zapewniający bieżące finansowanie tych przeszłych obciążeń można stworzyć jedynie poprzez zbiorowe przestrzeganie przepisów przez obecnych uczestników rynku. Poprawka odnosi się zatem również do przeszłych obciążeń w kategorii baterii przemysłowych.
Mając na uwadze konieczność przeciwdziałania zjawisku „jazdy na gapę” oraz przeszłym obciążeniom związanym w szczególności z bateriami przemysłowymi, w art. 31 proponuje się podwyższenie kwoty kaucji dla producentów wypełniających swoje zobowiązania w ramach systemu indywidualnego (obecnie wynoszącej jedynie 20 % rocznych kosztów odbioru, przetwarzania i odzysku produktów wycofanych z eksploatacji) do 25 %, co odpowiada nowo proponowanej obowiązkowej wysokości rezerwy dla operatorów systemów zbiorowych. Pożądane jest zharmonizowanie warunków dla producentów, którzy wypełniają swoje obowiązki indywidualnie oraz dla tych, którzy wypełniają je zbiorowo; dlatego minimalna kwota depozytu w przypadku indywidualnego przestrzegania przepisów powinna odpowiadać minimalnej obowiązkowej rezerwie dla operatorów systemów zbiorowych.
9a. Jak wspomniano powyżej, omawiany projekt ustawy stanowi przede wszystkim środek wykonawczy mający na celu dostosowanie do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542.
Jeżeli chodzi o proponowane środki wspomniane powyżej, które mają na celu rozwiązanie problemu „jazdy na gapę” i przeszłych obciążeń związanych z bateriami przemysłowymi, bez przyjęcia tych środków utrzymałyby się długoterminowe problemy z „jazdą na gapę”, zgodnie z którymi koszty przetwarzania odpadów ponosi inna osoba niż osoba, która powinna ponosić odpowiedzialność za dany produkt. Poprzez wyrównanie warunków rynkowych i zapewnienie, że systemy rozszerzonej odpowiedzialności producenta dysponują większymi funduszami na inwestycje, środki te będą miały również pozytywny wpływ na środowisko.
9b. Proponowana ustawa jest niezbędna do dostosowania porządku prawnego Republiki Czeskiej do nowych przepisów unijnych dotyczących baterii i zużytych baterii (rozporządzenie 2023/1542).
Proponowane środki mające na celu przeciwdziałanie zjawisku „jazdy na gapę” oraz przeszłym obciążeniom związanym z bateriami przemysłowymi są niezbędne do zapewnienia równych warunków konkurencji na rynku. W ten sposób przyczyniają się one również do zapewnienia skutecznego stosowania wymogów określonych w prawie UE w tej dziedzinie. Proponowane środki wynikają z apeli zainteresowanych stron o wprowadzenie skuteczniejszych działań przeciwko zjawisku „jazdy na gapę”.
Jeśli chodzi konkretnie o proponowane przepisy dotyczące oddzielnego wykazywania kosztów związanych z bateriami (a także, analogicznie, ze sprzętem elektrycznym i elektronicznym), które stanowią główny powód niniejszego zgłoszenia przepisów technicznych, proponowane przepisy odzwierciedlają fakt, że widoczny wkład jest kluczowym mechanizmem w walce z „jazdą na gapę”. Jak wspomniano powyżej, wykazanie w momencie sprzedaży widocznego wkładu świadczy o tym, że dany producent jest należycie zarejestrowany i ponosi wkład związany z odbiorem. Bardziej szczegółowe warunki dotyczące wskazywania widocznego wkładu ograniczą zatem zdolność „gapowiczów” do ukrywania faktu, że nie wywiązują się oni ze swoich obowiązków.
W odniesieniu do proponowanych postanowień dotyczących obowiązkowego zbiorowego przestrzegania przepisów w odniesieniu do baterii przenośnych, baterii LMT i baterii przemysłowych jest to rozwiązanie wyraźnie dozwolone na mocy art. 57 ust. 2 rozporządzenia 2023/1542. W przypadku baterii przemysłowych przepisy te są niezbędne, aby zaradzić przeszłym obciążeniom. Jak wyjaśniono bardziej szczegółowo powyżej, w przypadku dużej liczby istniejących baterii w elektrowniach słonecznych nie można ustalić, kto wprowadził je do obrotu i kto powinien być odpowiedzialny za ich recykling. Jednocześnie aktualny koszt odbioru i recyklingu tych akumulatorów wyniósłby około 1,4 mld CZK. Konieczne jest zatem obowiązkowe zbiorowe przestrzeganie przepisów przez obecnych uczestników rynku, aby stworzyć sprawnie funkcjonujący system zapewniający stałe finansowanie tych przeszłych obciążeń.
9c. Niniejszy projekt ustawy ma przede wszystkim charakter środka wykonawczego (zob. powyżej). Złożenie tego wniosku jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego wdrożenia rozporządzenia 2023/1542.
Proponowane środki mające na celu przeciwdziałanie zjawisku „jazdy na gapę” są proporcjonalne do zamierzonego celu, jakim jest zapewnienie równych warunków działania na rynku, a tym samym poprawa poziomu ochrony środowiska. Środki te są korzystne dla zainteresowanych stron, które, w przeciwieństwie do „gapowiczów” należycie wypełniają swoje obowiązki w tej dziedzinie. W tym kontekście należy zauważyć, że proponowane środki wynikają z długotrwałych apeli zainteresowanych stron, w tym podmiotów zarządzających systemami zbiorowymi, producentów oraz środowiska branżowego, o przyjęcie bardziej rygorystycznego podejścia do zwalczania zjawiska „jazdy na gapę”. W szczególności, jeśli chodzi o proponowane przepisy dotyczące widocznego wkładu w przypadku sklepów internetowych, wniosek o wprowadzenie tych przepisów wyszedł od podmiotów prowadzących systemy zbiorowe.
10. Odniesienia do tekstów podstawowych: 2021/0343/CZ
Teksty podstawowe zostały przekazane w ramach wcześniejszego powiadomienia:
2021/0343/CZ
11. Nie
12.
13. Nie
14. Nie
15. Nie
16.
Aspekty TBT: Nie
Aspekty SPS: Nie
**********
Komisja Europejska
Punkt kontaktowy Dyrektywa (UE) 2015/1535
e-mail: grow-dir2015-1535-central@ec.europa.eu
